Tàu điện là cách đi lại chính khi lấy hàng ở Seoul: các khu như Dongdaemun, Namdaemun, Myeongdong đều có ga gần, thẻ đi tàu nạp tiền dùng được cho cả tàu lẫn xe buýt, và các ga đổi tuyến có chỉ dẫn bằng tiếng Anh. Nhưng tàu điện hợp để chở người và túi nhỏ, không hợp để chở bao hàng lớn — lúc mang hàng về, taxi hoặc bên gom hàng thường là lựa chọn tốt hơn.
Bài này dành cho người lần đầu đi Seoul lấy hàng: dùng thẻ thế nào, đọc tên ga và tuyến ra sao, ga nào gần các khu lấy hàng, giờ nào tàu đông, mang va li và bao hàng lên tàu có những điều gì cần ý tứ, và khi nào nên chuyển sang phương tiện khác. Giờ chạy tàu, giá vé và luật hành lý có thể thay đổi, nên kiểm lại trước chuyến đi.
Hệ thống tàu điện Seoul hoạt động thế nào với người mới
Seoul có mạng tàu điện đô thị dày, nhiều tuyến đánh số và mang màu riêng, nối với các tuyến đi ra vùng lân cận. Tên ga hiển thị bằng tiếng Hàn và chữ Latin, nhiều ga có thêm tiếng Trung, tiếng Nhật; thông báo trên tàu đọc bằng tiếng Hàn và tiếng Anh. Mỗi ga có mã số, giúp người không đọc được tiếng Hàn vẫn tìm đúng ga trên ứng dụng bản đồ.
Cách tính tiền thường dựa theo quãng đường, trừ qua thẻ khi chạm vào cổng lúc vào và lúc ra. Đổi tuyến trong cùng hệ thống thường không phải mua vé mới, miễn là không ra khỏi cổng soát vé. Đây là điểm người mới hay nhầm: ra ngoài cổng rồi vào lại là tính như chuyến mới. Khi cần ra ngoài mua đồ rồi đi tiếp, cứ coi đó là hai chuyến và tính vào chi phí đi lại của chuyến lấy hàng.
Với người lấy hàng, điều quan trọng không phải là thuộc bản đồ mà là biết ba thứ: ga nào gần khu cần tới, đổi tuyến ở đâu, và lối ra số mấy. Ga lớn ở Seoul có rất nhiều lối ra đánh số; chọn đúng lối ra có thể tiết kiệm mười lăm phút đi bộ, điều rất đáng giá khi đang kéo va li.
Thẻ đi tàu: mua, nạp và dùng
Thẻ giao thông nạp tiền. Seoul dùng thẻ giao thông trả trước, mua và nạp được ở cửa hàng tiện lợi và máy trong ga. Một thẻ dùng được cho tàu điện, xe buýt và cả taxi có máy đọc thẻ. Đây là cách tiện nhất cho người đi vài ngày.
Nạp vừa đủ. Nạp theo dự tính số chuyến trong chuyến đi, giữ một khoản dự phòng. Tiền còn trong thẻ khi về có thể hoàn tại một số điểm theo điều kiện, nhưng thường mất phí và mất thời gian; nạp dư nhiều là không cần thiết.
Chạm thẻ khi vào và khi ra. Quên chạm khi ra có thể bị tính mức cao nhất hoặc gặp rắc rối khi vào lần sau. Với xe buýt, chạm khi lên và khi xuống để được tính đổi tuyến đúng.
Mỗi người một thẻ. Đi theo nhóm thì mỗi người cần một thẻ riêng. Một số thẻ cho phép nhiều người chạm cùng thẻ theo cách riêng, nhưng người mới nên dùng mỗi người một thẻ cho đơn giản.
Giữ thẻ ở chỗ dễ lấy. Khi tay xách hàng, lục túi tìm thẻ ở cổng soát vé làm cả dòng người phía sau phải chờ. Để thẻ trong túi áo hoặc dây đeo.
Ga gần các khu lấy hàng thường đến
Bảng dưới liệt kê các ga người đi lấy hàng hay dùng. Tuyến và tên ga có thể thay đổi khi hệ thống mở rộng; kiểm lại trên ứng dụng bản đồ trước khi đi.
| Khu | Ga gần | Ghi chú |
|---|---|---|
| Khu sỉ thời trang Dongdaemun | Ga Dongdaemun (tuyến 1, 4); ga Dongdaemun History & Culture Park (tuyến 2, 4, 5) | Hai ga nằm ở hai đầu khu; chọn theo toà nhà định tới |
| Chợ Namdaemun | Ga Hoehyeon (tuyến 4) | Lối ra gần chợ; đi bộ ngắn |
| Khu mỹ phẩm Myeongdong | Ga Myeongdong (tuyến 4) | Rất đông khách du lịch vào buổi tối |
| Nhà ga sân bay Incheon | Tàu sân bay nối vào trung tâm | Có tàu nhanh và tàu thường; mang hành lý lớn được, kiểm luật hành lý |
Tuyến số 4 đi qua cả Myeongdong, Hoehyeon và Dongdaemun, nên chỗ ở gần một ga trên tuyến này giúp di chuyển giữa các khu lấy hàng chính khá thuận. Đây chỉ là gợi ý về vị trí; chọn chỗ ở còn tuỳ ngân sách, chỗ chứa hàng và an toàn.
Giờ tàu và chuyện đi chợ sỉ ban đêm
Tàu điện Seoul không chạy suốt đêm; chuyến cuối thường vào khoảng nửa đêm và chuyến đầu vào sáng sớm, giờ cụ thể khác nhau theo tuyến và ngày trong tuần. Với người đi chợ sỉ đêm ở Dongdaemun, điều này có nghĩa là đi tới chợ bằng tàu được, nhưng về sau khi mua xong lúc rạng sáng thường phải đợi chuyến đầu hoặc đi taxi.
Kế hoạch hợp lý là ở gần khu chợ sỉ nếu ngân sách cho phép, để có thể đi bộ về; hoặc chấp nhận taxi cho chuyến về, đặc biệt khi đã có hàng. Taxi ở Seoul nhìn chung có đồng hồ tính tiền, nhiều xe nhận thẻ, và có thể gọi qua ứng dụng. Giá cước đêm có thể cao hơn ban ngày.
Một lưu ý về an toàn khi đi taxi lúc rạng sáng với hàng: chụp biển số xe trước khi lên, nhắn cho người đi cùng hoặc người nhà vị trí của mình, và đếm số bao trước khi xe rời đi. Kiểm lại cốp và ghế sau trước khi trả tiền xuống xe; để quên một bao hàng trên taxi lúc mệt là chuyện có thật và rất khó tìm lại.
Giờ cao điểm buổi sáng và chiều tối ngày thường, tàu rất đông người đi làm. Kéo va li hay xách bao lớn vào giờ này vừa khó cho bạn vừa phiền người khác. Nếu phải di chuyển với hàng, chọn giờ thấp điểm giữa buổi hoặc cuối buổi tối.
Mang hàng lên tàu: những điều nên ý tứ
Không có quy định chung cấm mang va li lên tàu điện Seoul, nhưng mang hàng buôn cồng kềnh vào toa đông người dễ gặp phiền phức. Một số điều nên làm:
- Mỗi người chỉ mang lượng mình tự kiểm soát được: một va li kéo và một túi đeo, không phải ba bao lớn.
- Dùng thang máy trong ga thay vì thang cuốn khi kéo va li nặng; ga lớn có thang máy, đôi khi phải đi vòng.
- Đứng ở đầu hoặc cuối toa, chỗ rộng hơn, không chắn cửa.
- Không để hàng trên ghế ngồi; ghế ưu tiên dành cho người già, người khuyết tật, phụ nữ mang thai.
- Ghi tên, số điện thoại liên lạc (của chính bạn) trong túi hàng phòng khi bỏ quên.
- Bao hàng lớn từ chợ sỉ nên giao cho bên gom hàng hoặc chở bằng taxi, không mang lên tàu.
Người Hàn khá nghiêm về trật tự trên tàu; giữ ý giúp bạn không bị nhắc nhở và không mất thời gian. Mang ít hàng theo người cũng giảm rủi ro thất lạc trong lúc chen lúc đổi tuyến.
Chọn chỗ ở theo tàu điện: gần ga hay gần chợ
Chỗ ở quyết định phần lớn thời gian di chuyển trong chuyến lấy hàng. Có hai cách nghĩ. Cách thứ nhất là ở sát khu chợ sỉ chính, đi bộ được tới các toà nhà, về chỗ ở lúc rạng sáng không cần xe. Cách này hợp với người bán thời trang đi chợ đêm nhiều hôm liền; đổi lại, khu quanh chợ sỉ thường ồn, phòng nhỏ và giá có thể không rẻ vào mùa đông khách.
Cách thứ hai là ở gần một ga trên tuyến đi qua nhiều khu, chấp nhận đi tàu và taxi. Cách này hợp với người lấy nhiều nhóm hàng ở nhiều khu (đồ trẻ em ở Namdaemun, mỹ phẩm ở Myeongdong, quần áo ở Dongdaemun). Khi chọn, nhìn khoảng cách đi bộ từ lối ra của ga tới cửa chỗ ở, không chỉ nhìn tên ga: năm phút đi bộ tay không và năm phút kéo hai va li đầy hàng lên dốc là hai chuyện khác nhau.
Dù chọn cách nào, phòng phải có chỗ trải hàng ra đếm và đóng thùng. Phòng quá chật khiến việc kiểm hàng, đối chiếu phiếu và đóng gói thành cực hình, và là lúc dễ sót món nhất. Hỏi chỗ ở có cho nhận kiện, giữ hàng hộ, có thang máy hay không trước khi đặt.
Một ngày di chuyển mẫu cho người đi lấy hàng
Ví dụ giả định cho một ngày làm việc ở Seoul, với chỗ ở gần một ga trên tuyến số 4:
- Sáng sớm: đi tàu tới ga Hoehyeon, xem chợ Namdaemun lúc khu sỉ còn đông, mua đồ trẻ em và phụ kiện nhỏ, nhờ sạp giữ hàng nặng nếu sạp đồng ý.
- Trưa: quay lại lấy hàng, đi taxi về chỗ ở, đếm và đóng sơ bộ.
- Chiều: nghỉ ngơi, ngủ bù — đây không phải thời gian lãng phí mà là chuẩn bị cho đêm.
- Tối: đi tàu tới Myeongdong mua các đơn mỹ phẩm đã nhận, giữ hoá đơn, mang về bằng túi nhỏ.
- Gần nửa đêm: đi tàu tới khu Dongdaemun trước chuyến cuối, đi chợ sỉ.
- Rạng sáng: giao bao hàng cho bên gom hàng hoặc về bằng taxi; ghi lại ngay số bao, mã bao.
Lịch trên chỉ để minh hoạ cách xếp việc theo nhịp của từng khu và giờ tàu; mỗi người điều chỉnh theo sức, theo nhóm hàng. Điểm mấu chốt là tàu cho người, xe cho hàng.
Ứng dụng và chuẩn bị trên điện thoại
Trước khi đi, cài một ứng dụng bản đồ có chỉ đường tàu điện hoạt động tốt ở Hàn; một số ứng dụng bản đồ quốc tế quen thuộc có dữ liệu chỉ đường ở Hàn hạn chế hơn các ứng dụng địa phương. Lưu sẵn địa chỉ chỗ ở bằng tiếng Hàn để đưa cho tài xế taxi nếu cần, và lưu vị trí các toà nhà, sạp định tới.
Kết nối mạng di động gần như bắt buộc: bạn sẽ cần bản đồ, ứng dụng dịch, liên lạc với bên gom hàng và với khách ở Việt Nam. Có thể dùng thẻ SIM du lịch, eSIM hoặc thiết bị phát sóng; mỗi cách có ưu nhược khác nhau về giá, dung lượng và việc có số điện thoại để nhận tin nhắn hay không.
Cuối cùng, mang sạc dự phòng. Một đêm đi chợ sỉ kéo dài nhiều giờ, điện thoại vừa chụp ảnh, vừa dịch, vừa chỉ đường; hết pin giữa chợ lúc rạng sáng là tình huống khó chịu nhất mà người mới hay gặp. Sạc dự phòng mang lên máy bay phải để trong hành lý xách tay và theo giới hạn dung lượng của hãng bay.
Câu hỏi thường gặp
Tàu điện Seoul chạy đến mấy giờ?
Tàu thường ngừng chạy quanh nửa đêm và chạy lại vào sáng sớm, giờ cụ thể khác nhau theo tuyến, theo ga và theo ngày trong tuần, dịp lễ. Kiểm giờ chuyến cuối của ga bạn định dùng trên ứng dụng bản đồ trước khi đi chợ đêm.
Có được mang va li lớn lên tàu điện ngầm Seoul không?
Người đi tàu mang va li là chuyện bình thường, nhất là trên tuyến nối sân bay. Tuy vậy, vào giờ cao điểm hoặc khi mang nhiều bao hàng cồng kềnh sẽ rất bất tiện; với hàng buôn khối lượng lớn, dùng taxi hoặc bên gom hàng hợp hơn.
Từ sân bay Incheon vào trung tâm Seoul đi bằng gì?
Có tàu sân bay vào trung tâm, xe buýt sân bay chạy tới nhiều khu và taxi. Với người mang hành lý rỗng để đi lấy hàng, tàu hoặc xe buýt đều tiện; khi về mang theo hàng, nhiều người chọn xe buýt sân bay hoặc taxi để khỏi đổi tuyến.
Taxi ở Seoul có nhận chở bao hàng không?
Taxi thường chở được va li và vài bao vừa phải trong cốp, tuỳ loại xe. Bao quá lớn hoặc quá nhiều thì nên gọi xe lớn hơn hoặc dùng bên gom hàng. Hỏi tài xế trước khi chất hàng, và đừng nhồi quá cốp làm hỏng hàng.
Có cần mua thẻ đi tàu không hay dùng vé lẻ?
Vé lẻ dùng được nhưng mỗi lần mua mất thời gian và có thể phải trả cọc vé. Với chuyến lấy hàng vài ngày đi nhiều lượt, thẻ giao thông nạp tiền tiện hơn nhiều, dùng chung cho tàu, xe buýt và một số taxi.
Không biết tiếng Hàn có đi tàu điện được không?
Được. Tên ga có chữ Latin và số ga, thông báo trên tàu có tiếng Anh, ứng dụng bản đồ chỉ rõ tuyến và lối ra. Khó nhất là chọn lối ra ở ga lớn; xem trước lối ra số mấy gần nơi cần tới.