Chợ đêm Đài Loan chủ yếu là nơi bán lẻ: đồ ăn đường phố chiếm phần lớn, xen kẽ quần áo, phụ kiện, đồ gia dụng nhỏ, đồ lưu niệm với giá lẻ. Người bán nhỏ Việt Nam khó lấy hàng số lượng ở đây, và đồ ăn tươi thì không mang về bán được. Giá trị thật của chợ đêm với người đánh hàng nằm ở ba việc: đọc xu hướng tiêu dùng của Đài Loan, mua một ít mẫu để thử thị trường, và hỏi ra nguồn sỉ đứng sau những món bán chạy.
Bài này nói về các chợ đêm được biết đến ở Đài Bắc, Đài Trung, Cao Hùng dưới góc người buôn, cách quan sát có phương pháp thay vì đi dạo, những nhóm hàng có thể mua mẫu, cách hỏi người bán về nguồn, và những thứ không nên mang về. Chợ đêm thay đổi sạp nhanh; thông tin cụ thể về từng chợ cần kiểm lại trước chuyến đi.
Chợ đêm Đài Loan là gì dưới góc người buôn
Chợ đêm là nét sinh hoạt quen thuộc ở các thành phố Đài Loan. Những chợ được nhắc tới nhiều gồm Sĩ Lâm, Nhiêu Hà, Ninh Hạ ở Đài Bắc, Phùng Giáp ở Đài Trung gắn với khu đại học, Lục Hợp ở Cao Hùng. Mỗi chợ có hàng trăm sạp, mở từ chiều tối tới khuya, đông nhất vào cuối tuần.
Với khách du lịch, chợ đêm là chỗ ăn uống, đi dạo. Với người buôn, chợ đêm là một tấm gương phản chiếu thị trường: người trẻ Đài Loan ăn gì, mặc gì, mua phụ kiện gì, đồ dùng nhỏ nào đang được chuộng, cách bày hàng và đóng gói nào hút khách. Nhiều xu hướng đồ ăn vặt, đồ uống, phụ kiện từng lan sang Việt Nam có xuất phát điểm từ những quầy hàng như vậy.
Nhưng chợ đêm không phải chợ sỉ. Người bán ở đây là người bán lẻ, lấy hàng từ các nhà buôn, xưởng hoặc khu sỉ. Mua ở chợ đêm để bán lại thì bạn đang mua với giá lẻ cộng thêm phần lãi của người bán lẻ. Với số lượng nhỏ để làm mẫu thì chấp nhận được; với số lượng để bán thì không.
Hiểu đúng vai trò đó giúp bạn dùng thời gian ở chợ đêm hiệu quả: không mất công mặc cả mua số lượng, mà tập trung quan sát, chọn mẫu và hỏi nguồn.
Quan sát chợ đêm có phương pháp
Đi chợ đêm với tư cách người buôn khác đi chơi ở chỗ bạn ghi lại những gì thấy được. Một buổi tối gợi ý:
- Trước khi đi, ghi ba bốn câu hỏi cụ thể bạn muốn trả lời, ví dụ: phụ kiện tóc nào đang bán nhiều, đồ gia dụng nhỏ nào có kiểu dáng lạ, cách đóng gói quà tặng ra sao.
- Đi một vòng ở giờ đông, để ý quầy nào có hàng người xếp hàng, món nào nhiều người cầm trên tay khi đi ra.
- Ghi lại theo nhóm: tên món mô tả bằng lời của bạn, mức giá lẻ tương đối, kiểu khách mua, ảnh nếu người bán cho phép chụp.
- Với món đáng chú ý, mua một hai chiếc làm mẫu, giữ lại bao bì và hoá đơn nếu có.
- Hỏi người bán vài câu ngắn về nguồn: hàng tự làm hay lấy sỉ, có bán số lượng không, có kênh liên lạc không.
- Tối về, ghi chép lại vào bảng, đánh dấu món có khả năng bán ở Việt Nam và món chỉ hợp với thị trường Đài Loan.
- Hôm sau, dùng thông tin này để tìm nguồn sỉ hoặc xưởng thật sự.
Một buổi chợ đêm có ghi chép thường cho bạn nhiều ý tưởng hàng hơn cả ngày đi các trung tâm thương mại, vì đây là nơi người bán thử nghiệm sản phẩm mới nhanh nhất.
Nhóm hàng ở chợ đêm và khả năng mang về
Không phải món nào bán chạy ở chợ đêm cũng hợp để mang về Việt Nam.
| Nhóm hàng | Có thể mua mẫu? | Khả năng đưa về bán | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Đồ ăn đường phố, đồ uống pha tại chỗ | Không | Không | Chỉ dùng để học ý tưởng món, cách bán |
| Đồ ăn vặt đóng gói của nhà sản xuất | Có | Có, nếu làm đủ thủ tục thực phẩm | Mua từ nhà phân phối, không từ sạp lẻ |
| Phụ kiện tóc, trang sức thời trang, tất, mũ | Có | Có | Nhẹ, dễ gửi; cần tìm nguồn sỉ |
| Quần áo, túi vải | Có | Có | So với Ngũ Phân Bộ về giá và số lượng |
| Đồ gia dụng nhỏ, đồ bếp, hộp đựng | Có | Có, chú ý nhóm tiếp xúc thực phẩm | Đồ điện thì kiểm điện áp |
| Thú nhồi bông, đồ lưu niệm có hình nhân vật | Có | Rủi ro | Nhiều món dùng hình nhân vật không có bản quyền |
| Mỹ phẩm, mặt nạ, đồ chăm sóc da | Có | Chỉ khi đã công bố | Thủ tục mỹ phẩm như mọi nguồn khác |
Món ở cột "không" là những món nhìn hấp dẫn nhất ở chợ đêm. Người mới hay mua quà về rồi tưởng có thể kinh doanh; thực tế đồ ăn tươi và đồ uống pha tại chỗ không có con đường nào để nhập về bán.
Lần ra nguồn sỉ đứng sau một món hàng
Mỗi món ở chợ đêm đều có một nguồn. Việc của người buôn là tìm nguồn đó thay vì mua lại từ người bán lẻ.
Hỏi thẳng người bán
Một số người bán sẵn sàng nói họ lấy hàng ở đâu, nhất là khi biết bạn ở nước khác và không cạnh tranh trực tiếp với họ. Hỏi lịch sự, mua hàng của họ trước, không hỏi dồn khi quầy đang đông khách.
Đọc bao bì và nhãn
Hàng đóng gói thường có tên nhà sản xuất hoặc nhà phân phối, địa chỉ. Chụp lại toàn bộ bao bì. Thông tin này là điểm khởi đầu để liên hệ nguồn chính thức.
Tìm ở khu sỉ ban ngày
Phụ kiện, quần áo thấy ở chợ đêm nhiều khả năng xuất hiện ở các khu sỉ như Ngũ Phân Bộ ở Đài Bắc vào ban ngày. Mang ảnh mẫu theo, hỏi các cửa hàng sỉ. Danh mục này có bài riêng về Ngũ Phân Bộ.
Phân biệt hàng sản xuất ở Đài Loan với hàng nhập
Không ít phụ kiện, đồ chơi nhỏ ở chợ đêm là hàng nhập từ nơi khác. Nếu nguồn gốc là Trung Quốc đại lục, phép so sánh của bạn thay đổi: mua tại nguồn gốc có thể rẻ hơn nhiều. Chỉ những món sản xuất tại Đài Loan hoặc mang thiết kế riêng của Đài Loan mới thật sự là lý do để lấy hàng ở đây.
Biến ghi chép chợ đêm thành quyết định nhập hàng
Ghi chép chỉ có giá trị khi dẫn tới một quyết định cụ thể.
Lọc theo bốn câu hỏi
Với mỗi món ghi được, trả lời: khách ở Việt Nam đã thấy món này chưa; món này có vướng thủ tục chuyên ngành không; có tìm được nguồn sỉ hoặc nhà sản xuất không; sau khi tính cước và thuế, giá bán ở Việt Nam có hợp với khách của bạn không. Món nào qua được cả bốn câu mới đáng đưa vào danh sách thử.
Thử trước bằng lô rất nhỏ
Với món đã qua lọc, mua lô vài chục chiếc từ nguồn sỉ, không từ sạp chợ đêm, đăng bán thử. Theo dõi tốc độ bán và câu hỏi của khách trong vài tuần. Món hấp dẫn ở chợ đêm Đài Bắc chưa chắc hấp dẫn khách của bạn, vì thói quen và mức giá khác nhau.
Đừng chạy theo thứ đã tràn ngập
Khi một món từ chợ đêm Đài Loan đã xuất hiện ở khắp các shop Việt Nam, lợi thế đi đầu không còn. Ghi chép chợ đêm có giá trị nhất khi giúp bạn thấy món mới sớm, không phải khi xác nhận điều ai cũng đã biết.
Ví dụ giả định
Sau hai buổi tối, bạn ghi được hai mươi món. Bốn câu hỏi loại mười hai món vì là đồ ăn tươi hoặc thực phẩm cần thủ tục phức tạp, năm món vì đã có nhiều ở Việt Nam. Còn ba món phụ kiện: bạn tìm được nguồn sỉ cho hai món, đặt mỗi món năm mươi chiếc làm lô thử.
Những thứ không nên mang về để bán
Đồ ăn tươi, đồ ăn tự làm tại sạp. Không có nhà sản xuất chịu trách nhiệm, không có nhãn, không thể làm hồ sơ an toàn thực phẩm. Mang theo làm quà trong tiêu chuẩn hành lý là chuyện khác với kinh doanh.
Thịt, sản phẩm từ thịt, trứng. Thuộc diện kiểm dịch động vật nghiêm ngặt; nhiều nước, kể cả Việt Nam, kiểm soát chặt sản phẩm từ thịt mang theo hành lý. Không mang về để bán.
Thú nhồi bông, móc khoá dùng hình nhân vật nổi tiếng không có bản quyền. Giá rẻ ở chợ đêm thường là dấu hiệu hàng không có giấy phép sử dụng hình nhân vật. Bán lại là rủi ro vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Đồ điện nhỏ không rõ nguồn. Quạt mini, đèn, máy xay nhỏ bán ở sạp không có nhãn nhà sản xuất: rủi ro an toàn điện, không có bảo hành, có thể không đáp ứng quy định khi kinh doanh tại Việt Nam.
Mỹ phẩm, kem bôi không nhãn rõ ràng. Như mọi mỹ phẩm, phải công bố trước khi bán; hàng không rõ nhà sản xuất không có đường làm hồ sơ.
Thuốc, thảo dược, đồ uống "bổ". Không mang về bán dưới bất kỳ hình thức nào nếu không có thủ tục của nhóm thuốc, thực phẩm bảo vệ sức khoẻ.
Ghép chợ đêm vào lịch một chuyến lấy hàng Đài Loan
Nhịp hợp lý của một ngày ở Đài Loan là ban ngày ở khu sỉ và cửa hàng nguồn, tối ở chợ đêm. Chợ đêm mở muộn, đúng lúc các khu sỉ đã đóng hoặc thưa khách, nên không chiếm giờ làm việc chính.
Nếu chuyến đi có cả Đài Bắc và một thành phố khác như Đài Trung hay Cao Hùng, mỗi nơi nên dành một buổi tối chợ đêm. Phong cách hàng giữa các thành phố có khác biệt; chợ đêm gần khu đại học thường phản ánh thị hiếu sinh viên, giá mềm, phụ kiện nhiều.
Đừng mang theo hàng đã mua ban ngày tới chợ đêm. Chợ đông, lối đi hẹp, xách túi hàng vừa mệt vừa dễ thất lạc. Cất hàng ở chỗ ở trước, chỉ mang theo tiền đủ dùng, điện thoại, sổ ghi chép.
Về tiền, chợ đêm chủ yếu dùng tiền mặt đô la Đài Loan với các khoản nhỏ; một số quầy nhận thanh toán điện tử nội địa. Mang tiền lẻ vừa đủ, chia ra hai chỗ, tránh rút ví lớn giữa đám đông.
Cuối cùng, chợ đêm rất đông vào cuối tuần, có thể khó quan sát và hỏi chuyện người bán. Nếu mục tiêu là hỏi nguồn, đi vào đầu buổi tối các ngày trong tuần sẽ dễ hơn.
Câu hỏi thường gặp
Mua hàng ở chợ đêm Đài Loan về bán có lãi không?
Với số lượng lớn thì hiếm khi, vì chợ đêm bán giá lẻ. Mua vài món làm mẫu để thử khách là hợp lý; khi khách phản hồi tốt, tìm nguồn sỉ hoặc nhà sản xuất của món đó để lấy số lượng với giá vốn thấp hơn.
Chợ đêm nào ở Đài Loan hợp nhất cho người buôn?
Không có chợ nào "hợp nhất" cho mọi nhóm hàng. Các chợ lớn ở Đài Bắc cho cái nhìn tổng quát, chợ gần khu đại học phản ánh thị hiếu người trẻ. Chọn theo nhóm hàng của shop và theo thành phố bạn đã định đến vì việc khác.
Có được chụp ảnh hàng ở chợ đêm không?
Tuỳ người bán. Một số sạp không thích bị chụp ảnh mẫu vì lo bị sao chép. Hỏi trước, hoặc mua một món rồi xin chụp. Tôn trọng yêu cầu của người bán giúp bạn dễ hỏi chuyện về nguồn hàng hơn.
Mang đồ ăn vặt từ chợ đêm về làm quà có bị giữ không?
Đồ ăn đóng gói với số lượng nhỏ làm quà thường được xem xét theo tiêu chuẩn hành lý, nhưng thịt, sản phẩm từ thịt, trứng, trái cây tươi có thể bị kiểm soát chặt. Kiểm quy định hiện hành của hải quan và kiểm dịch trước khi mang.
Làm sao biết phụ kiện ở chợ đêm có sản xuất ở Đài Loan không?
Xem nhãn, bao bì, hỏi người bán và đối chiếu ở khu sỉ ban ngày. Nhiều phụ kiện là hàng nhập từ nơi khác. Khi bán lại, chỉ mô tả nguồn gốc theo thông tin có căn cứ thay vì gọi chung là hàng Đài Loan.
Có nên ghép chợ đêm với Ngũ Phân Bộ trong một ngày?
Có, đây là cách xếp lịch phổ biến: ban ngày ở khu sỉ Ngũ Phân Bộ, tối sang chợ đêm gần đó để quan sát xu hướng. Cất hàng đã mua về chỗ ở trước khi đi chợ đêm để không phải xách túi trong chợ đông.