Chuyến đánh hàng Hàn Quốc đầu tiên nên được coi là chuyến mở đường: mục tiêu chính là hiểu chợ, tìm vài mối hợp gu và thử trọn một vòng mua, đóng, gửi, nhận — chứ không phải ôm thật nhiều hàng. Chuẩn bị gồm bốn việc: thị thực và giấy tờ, chia vốn theo khoản, lịch làm việc ba đến năm ngày, và hành lý cùng đồ nghề.
Bài này đi theo thứ tự thời gian: từ lúc quyết định đi, chuẩn bị hồ sơ, chia tiền, lên lịch theo nhịp chợ, đóng va li, cho tới những việc phải làm ngay khi về để chuyến sau tốt hơn. Các ví dụ dùng hình mẫu người bán thời trang nữ — nhóm đông nhất trong người đi lấy hàng Hàn — nhưng khung chuẩn bị áp dụng được cho nhóm hàng khác.
Thị thực và giấy tờ: bắt đầu sớm nhất có thể
Người mang hộ chiếu phổ thông Việt Nam nhìn chung cần thị thực để nhập cảnh Hàn Quốc, trừ một số trường hợp riêng theo chính sách từng thời kỳ. Loại thị thực, hồ sơ chứng minh tài chính, công việc, lịch sử đi lại, kênh nộp và thời gian xét do cơ quan đại diện của Hàn tại Việt Nam quy định và có thể thay đổi. Vì vậy bước đầu tiên luôn là đọc hướng dẫn mới nhất từ nguồn chính thức, không dựa vào kinh nghiệm truyền miệng.
Khi khai mục đích chuyến đi, hãy khai trung thực. Đi khảo sát thị trường, mua hàng cho cửa hàng của mình là mục đích kinh doanh ngắn ngày; mỗi loại thị thực cho phép hoạt động khác nhau. Khai sai mục đích để được duyệt nhanh có thể gây rắc rối khi nhập cảnh hoặc ở những lần xin sau. Nếu chưa rõ loại nào phù hợp, hỏi trực tiếp cơ quan tiếp nhận hồ sơ.
Ngoài thị thực, chuẩn bị bản sao hộ chiếu (giấy và ảnh trong điện thoại), thông tin chỗ ở, vé khứ hồi, và bảo hiểm du lịch nếu bạn muốn có. Giấy tờ kinh doanh ở Việt Nam (đăng ký hộ kinh doanh, doanh nghiệp) không bắt buộc cho việc đi lại, nhưng có ích khi bạn khai báo hàng mang về hoặc làm việc với bên gửi hàng theo tư cách người kinh doanh.
Chia vốn cho chuyến đầu — ví dụ giả định
Sai lầm phổ biến nhất của chuyến đầu là dồn gần hết tiền vào hàng, rồi thiếu tiền gửi hàng về hoặc gặp chi phí phát sinh. Bảng dưới là một cách chia minh hoạ; tỷ lệ của bạn tuỳ nhóm hàng và kế hoạch.
| Khoản | Tỷ lệ minh hoạ | Ghi chú |
|---|---|---|
| Vé máy bay, thị thực, bảo hiểm | 15% | Chi phí cố định, không đổi theo lượng hàng |
| Chỗ ở, ăn uống, đi lại trong Seoul | 15% | Ở gần chợ tốn hơn nhưng tiết kiệm taxi |
| Tiền hàng | 50% | Chia nhỏ theo nhóm hàng và theo đêm |
| Cước gửi về, thuế phí khi nhập | 12% | Tính trước theo dự kiến khối lượng |
| Dự phòng | 8% | Hàng phát sinh, đổi lịch, phí ngoài dự kiến |
Ví dụ giả định: tổng ngân sách 80 triệu đồng thì tiền hàng chỉ khoảng 40 triệu. Nghe ít, nhưng một chuyến đầu với 40 triệu tiền hàng mà bán hết, có vốn quay vòng và hiểu rõ quy trình, có giá trị hơn một chuyến ôm 70 triệu tiền hàng rồi tồn nửa lô. Ngoài ra, tiền dự phòng chỉ nên chuyển thành tiền hàng ở ngày cuối, khi bạn đã biết chắc cước gửi về là bao nhiêu.
Việc cần làm trong hai tuần trước khi bay
Khi đã có thị thực và vé, hai tuần trước chuyến đi là lúc chuẩn bị phần "bán hàng" — thứ quyết định bạn mua đúng hay sai:
- Gom đơn và danh sách khách. Đăng thông báo với khách quen về chuyến đi, nhận đặt trước những món họ muốn, ghi size, màu.
- Xem dữ liệu bán hàng của mình. Size nào bán chạy, màu nào hay tồn, khoảng giá khách chấp nhận. Ghi thành một trang để mang theo.
- Chọn cách gửi hàng về. Liên hệ trước hai, ba bên gửi hàng, hỏi điểm nhận ở Seoul, cách tính cước, chứng từ khi về. Chốt một bên trước khi bay.
- Hỏi về khai báo khi nhập. Hỏi đại lý làm thủ tục hải quan hoặc chi cục hải quan về cách khai cho đúng loại hàng và cách bạn định đưa về.
- Chuẩn bị thanh toán. Kiểm thẻ có dùng được ở nước ngoài, hạn mức, phí chuyển đổi; đổi một phần tiền mặt; nếu mang lượng ngoại tệ lớn, tìm hiểu quy định khai báo ngoại tệ khi xuất nhập cảnh.
- Cài ứng dụng và kết nối mạng. Bản đồ, dịch, nhắn tin; mua SIM hoặc eSIM du lịch.
- Đặt chỗ ở có chỗ trải hàng. Ưu tiên gần ga hoặc gần chợ chính, có thang máy.
Phần lớn công việc của chuyến đi thật ra diễn ra ở Việt Nam, trước khi bay. Người đi chuẩn bị kỹ có thể mua trong hai đêm những gì người không chuẩn bị mất bốn đêm vẫn chưa xong.
Lịch bốn ngày mẫu cho người bán thời trang
Ngày 1 — đến và làm quen. Bay tới, nhận phòng, mua thẻ đi tàu, đi một vòng khu chợ sỉ lúc mới mở vào buổi tối để biết lối đi, toà nhà nào bán gì, không mua hoặc chỉ mua thử vài món. Ngủ sớm hơn bình thường để lấy sức.
Ngày 2 — đêm mua chính. Ban ngày nghỉ, xem lại ghi chú từ đêm trước, chia ngân sách. Tối và đêm đi chợ sỉ theo danh sách, mua phần lớn hàng chủ lực. Giao bao cho bên gom hàng hoặc mang về; ghi số bao.
Ngày 3 — bổ sung và nhóm hàng phụ. Buổi sáng đi chợ truyền thống lấy phụ kiện, đồ trẻ em nếu có. Buổi tối mua các đơn đặt trước ở cửa hàng bán lẻ. Đêm quay lại chợ sỉ mua bù size thiếu, mẫu đã hẹn.
Ngày 4 — đóng, gửi, về. Đếm toàn bộ hàng theo phiếu, đóng thùng, giao cho bên gửi hoặc chuẩn bị hành lý ký gửi. Chụp ảnh từng thùng. Ra sân bay sớm vì hành lý nhiều.
Điều chỉnh theo thực tế. Giờ mở cửa, ngày nghỉ của từng khu thay đổi theo thời gian và dịp lễ; nếu ngày bạn tới trùng ngày nghỉ của khu sỉ, đổi thứ tự các ngày. Kiểm lịch trước khi đặt vé.
Va li và đồ nghề: mang gì, để trống bao nhiêu
Người đi lấy hàng đi va li rỗng và về va li đầy. Một số kinh nghiệm chung:
- Va li lớn gần rỗng và một hai túi vải gấp gọn bên trong để chứa hàng phát sinh.
- Thước dây, bút, sổ hoặc ghi chú trên điện thoại có mẫu ghi sẵn (mẫu, sạp, size, giá, số lượng).
- Băng dính, kéo nhỏ (để trong hành lý ký gửi), túi nilon lớn để chống ướt khi đóng hàng.
- Sạc dự phòng để trong hành lý xách tay theo quy định hãng bay.
- Giày đi bộ êm, áo theo mùa: mùa đông ở Seoul lạnh sâu, đi chợ đêm cần áo ấm thật sự.
- Túi đeo chéo nhỏ giữ hộ chiếu, thẻ, tiền; không mang theo toàn bộ tiền khi đi chợ.
Mua thêm hành lý ký gửi trước khi bay thường rẻ hơn mua tại quầy sân bay, nhưng chỉ mua khi đã tính chắc phần hàng mang theo người. Nhớ rằng hàng mang theo để bán vẫn phải khai báo đúng khi nhập cảnh, không phải cứ nằm trong va li là thành đồ dùng cá nhân.
Ở chợ: ghi chép quyết định chất lượng chuyến sau
Thói quen quan trọng nhất của chuyến đầu là ghi chép. Mỗi lần mua, ghi: tên sạp và vị trí, mẫu (mô tả và số đo), size, màu, số lượng, giá, cách liên lạc với sạp. Mỗi lần không mua mà thấy đáng chú ý, cũng ghi: sạp nào có mẫu hợp nhưng giá cao, sạp nào bán ri lớn quá, sạp nào thái độ dễ chịu.
Ghi chép này có ba công dụng. Một, đối chiếu khi hàng về để biết thiếu gì, sai gì. Hai, tính giá về tay chính xác cho từng mẫu thay vì chia bình quân. Ba, là bản đồ cho chuyến sau và cho việc đặt từ xa: sau ba tháng, khi một mẫu bán chạy, bạn biết ngay phải nhắn sạp nào.
Người mới hay nghĩ sẽ nhớ được, nhưng sau ba đêm đi hàng chục toà nhà, mọi sạp trông giống nhau. Ghi ngay tại chỗ, kể cả chỉ là vài chữ và một bức ảnh phiếu, luôn tốt hơn cố nhớ.
Những việc không nên làm trong chuyến đầu
Có những việc nghe hấp dẫn nhưng làm hỏng chuyến đầu của nhiều người. Danh sách dưới đây là để tự nhắc mình khi đang đứng giữa chợ lúc hai giờ sáng:
- Không nhận cầm hộ hàng cho người lạ dù được trả công hay chỉ là "giúp một chút" — bạn chịu trách nhiệm với mọi thứ trong hành lý của mình.
- Không mua hàng mang nhãn hiệu nổi tiếng giá rẻ bất thường; hàng nhái nhãn hiệu có thể bị thu giữ và gây rắc rối pháp lý khi bán.
- Không tiêu tiền dự phòng vào hàng trước ngày cuối.
- Không mua một mẫu với số lượng lớn chỉ vì sạp giảm giá khi chưa biết khách của mình có thích không.
- Không gửi hàng bằng cách khai sai để tiết kiệm; lô bị giữ mất nhiều hơn phần tiết kiệm.
- Không bỏ ngủ ba đêm liền. Mệt dẫn tới tính sai tiền, quên phiếu, để quên túi hàng.
Mỗi điều trên đều có người đã trả giá thật. Chuyến đầu thành công không phải là chuyến mua nhiều nhất mà là chuyến về đủ hàng, đủ giấy tờ, đủ ghi chép và đủ sức để bán.
Khi về: ba việc làm ngay trong tuần đầu
Việc thứ nhất là nhận và kiểm hàng. Quay video khi mở từng thùng, đối chiếu với phiếu mua và ghi chép; ghi lại hàng thiếu, hàng lỗi, hàng sai mẫu. Báo ngay cho bên gửi hoặc sạp nếu có vấn đề, vì càng để lâu càng khó đòi.
Việc thứ hai là tính giá về tay thật cho từng mẫu: cộng giá mua, phần chi phí chuyến đi chia theo số món, cước, thuế phí, rồi so với giá bán dự kiến. Đây là lúc bạn biết chuyến đi lãi hay lỗ thật sự, và mẫu nào đáng đặt lại. Ví dụ giả định: nếu tổng chi phí ngoài tiền hàng bằng 60% tiền hàng, thì một mẫu mua 100 nghìn có giá về tay khoảng 160 nghìn trước hao hụt — giá bán phải tính từ con số này.
Việc thứ ba là viết lại bài học: những gì nên mang thêm, những gì thừa, khu nào đáng đi, khu nào bỏ, bên gửi hàng làm tốt hay không. Một trang ghi chú sau chuyến đầu là thứ giúp chuyến thứ hai rẻ hơn, nhanh hơn và ít sai hơn.
Câu hỏi thường gặp
Người Việt đi Hàn có cần thị thực không?
Người mang hộ chiếu phổ thông Việt Nam nhìn chung cần thị thực để nhập cảnh Hàn, trừ một số trường hợp riêng theo chính sách từng thời kỳ. Loại thị thực và hồ sơ do cơ quan đại diện của Hàn quy định, nên kiểm hướng dẫn mới nhất trước khi chuẩn bị.
Chuyến đầu đi Hàn lấy hàng nên mang bao nhiêu vốn?
Không có con số chung. Cách làm hợp lý là lập ngân sách theo khoản: chi phí cố định của chuyến đi, tiền hàng, cước và thuế phí, dự phòng. Chuyến đầu nên giữ tiền hàng ở mức bạn chắc chắn bán được trong một, hai tháng.
Đi một mình hay đi cùng người khác thì tốt hơn?
Đi cùng một người quen chia được chi phí phòng, taxi và có người trông hàng, nhưng hai người khác nhóm hàng thì lịch dễ vướng nhau. Nếu đi một mình, chọn chỗ ở gần chợ và dùng bên gom hàng để đỡ việc mang vác.
Có nên mang toàn bộ tiền hàng bằng tiền mặt không?
Không nên. Mang lượng ngoại tệ lớn khi xuất nhập cảnh có quy định khai báo, và tiền mặt nhiều là rủi ro khi đi chợ đêm. Kết hợp thẻ, chuyển khoản nếu sạp nhận, và một lượng tiền mặt vừa đủ, chia ở nhiều chỗ.
Mùa nào đi Hàn lấy hàng thì hợp?
Tuỳ nhóm hàng và mùa bán ở Việt Nam. Người bán thời trang thường đi trước mùa bán một khoảng đủ để hàng về và chụp ảnh. Cần tránh các dịp lễ lớn ở Hàn khi chợ nghỉ dài và dịch vụ gửi hàng chậm; kiểm lịch nghỉ trước khi đặt vé.
Sau chuyến đầu có nên đi đều đặn mỗi tháng?
Không nhất thiết. Nhiều người đi vài lần mỗi năm để mở mối và xem mẫu, còn giữa các chuyến thì đặt lại từ xa với sạp quen. Tần suất hợp lý là tần suất mà chi phí chuyến đi chia ra mỗi món vẫn giữ được biên lãi.