Lịch lấy hàng Nhật cho shop nhỏ dựa trên hai đợt giảm giá lớn của bán lẻ — sale mùa đông bắt đầu ngay đầu tháng Một và sale mùa hè quanh tháng Bảy — cùng túi phúc (fukubukuro) bán dịp năm mới, và ba kỳ nghỉ dài làm bưu chính, kho, cửa hàng chậm lại: nghỉ năm mới, Tuần lễ vàng cuối tháng Tư đầu tháng Năm, và Obon giữa tháng Tám.
Đi đúng mùa sale giúp giá vốn thấp hơn, nhưng cũng là lúc giới hạn mua mỗi khách chặt nhất, cửa hàng đông nhất và hàng gửi về chậm nhất. Bài này đặt từng mốc cạnh lịch bán ở Việt Nam, giải thích vì sao túi phúc không hợp làm nguồn hàng buôn, và gợi ý một lịch năm mẫu. Ngày cụ thể đổi theo năm và theo từng chuỗi cửa hàng; kiểm lại trước khi đặt vé.
Ba lớp lịch người lấy hàng Nhật phải đọc
Lớp thứ nhất là lịch giảm giá của bán lẻ Nhật. Thời trang và hàng theo mùa có hai đợt xả lớn mỗi năm, cộng các đợt khuyến mãi của chuỗi cửa hàng, nhà thuốc, sàn thương mại điện tử rải rác cả năm. Lớp thứ hai là lịch nghỉ của Nhật: ba kỳ nghỉ dài khi nhiều người đi du lịch, về quê, và hệ thống giao nhận quá tải. Lớp thứ ba là lịch bán ở Việt Nam: mùa lạnh miền Bắc, mùa tựu trường, quà cuối năm, Tết Nguyên đán.
Chuyến đi tốt là chuyến mà ba lớp khớp nhau: mua đúng đợt giảm giá, gửi hàng không vướng kỳ nghỉ, và hàng về kịp mùa bán. Thực tế hiếm khi khớp hoàn hảo. Ví dụ: sale đông đầu tháng Một là mùa giảm giá sâu, nhưng rơi đúng lúc bưu chính Nhật vừa qua kỳ nghỉ năm mới và hàng ở Việt Nam đang cần cho Tết. Người bán phải chọn: mua sale rồi gửi nhanh để kịp Tết, hay chấp nhận hàng về sau Tết và bán cho mùa xuân.
Cách quản lý đơn giản là một bảng mười hai tháng ghi ba lớp lịch, cập nhật mỗi năm. Sau hai, ba năm, bảng đó là tài sản quý nhất của shop, vì nó chứa kinh nghiệm thật về những lần hàng về muộn hay kịp.
Đầu năm: nghỉ năm mới, sale đông và túi phúc
Nhật đón năm mới theo dương lịch, và kỳ nghỉ năm mới là một trong những kỳ nghỉ quan trọng nhất trong năm, thường kéo dài vài ngày quanh cuối tháng Mười Hai và đầu tháng Một. Nhiều văn phòng, xưởng, một số cửa hàng nhỏ nghỉ; bưu chính và chuyển phát vẫn hoạt động nhưng chậm và dồn hàng. Hàng gửi đi trong tuần cuối năm thường về muộn hơn bình thường.
Ngay sau năm mới, nhiều trung tâm thương mại và chuỗi thời trang mở đợt giảm giá mùa đông, có nơi từ ngày đầu tiên mở cửa trong năm. Đây là lúc hàng thu đông giảm giá sâu, rất hợp với người bán thời trang có khách miền Bắc, vì mùa lạnh ở Việt Nam còn kéo dài tới sau Tết. Nhưng cũng là lúc đông khách nhất trong năm, nhiều cửa hàng giới hạn số lượng mỗi món.
Cùng dịp này là túi phúc: túi hoặc hộp đóng sẵn nhiều món hàng, bán với giá cố định thấp hơn tổng giá trị các món bên trong. Túi phúc được bán ở rất nhiều loại cửa hàng, từ thời trang, mỹ phẩm, đồ gia dụng tới đồ ăn. Nhiều nơi bán qua đặt trước trực tuyến hoặc rút thăm, có nơi xếp hàng từ sáng sớm.
Vì sao túi phúc không hợp làm nguồn hàng buôn
Túi phúc hấp dẫn người bán vì "giá trị bên trong lớn hơn giá trả". Nhưng có ba lý do khiến nó không hợp làm nguồn hàng cho shop. Thứ nhất, nội dung nhiều túi là ngẫu nhiên hoặc chỉ biết khái quát; bạn có thể nhận size không bán được, màu không hợp khách Việt, hàng tồn kho các mùa trước. Thứ hai, giới hạn mua: nhiều cửa hàng chỉ bán một túi mỗi người, và việc nhờ nhiều người xếp hàng gom túi đi ngược ý định bán của cửa hàng.
Thứ ba, cách định giá. "Giá trị bên trong" là tổng giá niêm yết gốc của các món, không phải giá bạn bán lại được ở Việt Nam. Ví dụ giả định: một túi có tổng giá niêm yết 300 đơn vị, giá mua 100. Nếu trong túi có hai món bán được giá tốt, ba món chỉ bán được giá thấp và một món không bán được, tổng thu thực tế có thể chỉ khoảng 150 sau khi trừ cước — lãi mỏng hơn nhiều so với cảm giác ban đầu.
Gần đây nhiều cửa hàng bán túi phúc cho xem trước nội dung để khách chọn. Loại này dễ tính toán hơn, nhưng vẫn là mua lẻ với giới hạn số lượng. Túi phúc hợp nhất với đơn đặt riêng của khách thích trải nghiệm này, nói rõ nội dung có thể ngẫu nhiên, hơn là làm nguồn hàng bán sẵn.
Tuần lễ vàng và Obon: hai kỳ nghỉ làm hàng chậm
Tuần lễ vàng là chuỗi ngày nghỉ lễ liên tiếp từ cuối tháng Tư tới đầu tháng Năm. Obon là dịp lễ truyền thống giữa tháng Tám, nhiều người về quê, nhiều doanh nghiệp cho nghỉ vài ngày dù không phải ngày nghỉ chính thức toàn quốc. Cả hai đều là mùa du lịch cao điểm trong nước Nhật: tàu, khách sạn, vé máy bay đông và đắt.
Với người lấy hàng, ảnh hưởng chính là giao nhận. Cửa hàng trên sàn chậm giao tới kho trung chuyển, kho làm việc ít người, chuyến gửi quốc tế dồn. Hàng đặt trước kỳ nghỉ vài ngày có thể nằm chờ tới sau kỳ nghỉ mới đi. Nếu bạn có đơn cần giao gấp cho khách, đặt sớm hơn hẳn hoặc báo khách thời gian chờ dài hơn.
Nếu tự sang Nhật, tránh đặt chuyến vào hai kỳ nghỉ này: chi phí ăn ở tăng, nơi nào cũng đông, và cửa hàng không có đợt giảm giá đáng kể bù lại. Mỗi năm ngày cụ thể khác nhau tuỳ cách ngày lễ rơi vào cuối tuần; tra lịch chính thức trước khi đặt vé.
Sale hè, mùa mưa và nắng nóng
Đợt giảm giá mùa hè của thời trang Nhật thường bắt đầu khoảng đầu hoặc giữa tháng Bảy, xả hàng xuân hè. Với người bán Việt, hàng hè của Nhật — áo mỏng, váy, đồ lanh — có khoảng bán dài ở Việt Nam, nhất là miền Nam, nên sale hè là đợt có giá trị cho thời trang. Nhược điểm là chuyến đi rơi vào mùa nóng ẩm của Nhật, đi bộ xách hàng mệt.
Trước đó là mùa mưa, thường kéo dài khoảng tháng Sáu ở phần lớn nước Nhật. Mưa nhiều ảnh hưởng tới việc mang hàng giữa các cửa hàng, ga tàu; mang theo túi chống nước, bọc hàng giấy, hàng vải trước khi ra đường. Độ ẩm cao còn ảnh hưởng tới hàng nhạy ẩm như bánh kẹo, giấy, đồ gỗ khi đóng thùng.
Mùa hè cũng là mùa khó cho hàng kỵ nóng như sô cô la, mỹ phẩm dạng kem, thực phẩm chức năng. Nếu đơn mùa hè có nhóm hàng này, ưu tiên mang trong hành lý cùng chuyến bay hoặc gửi nhanh, tránh để kiện nằm kho lâu.
Mùa thu: hàng thu đông và chuẩn bị quà cuối năm
Từ khoảng tháng Chín, cửa hàng Nhật chuyển sang hàng thu đông: áo len, áo khoác, khăn, đồ giữ nhiệt. Đây không phải mùa giảm giá sâu, nhưng là lúc mẫu mới đầy đủ size nhất, hợp với người bán cần hàng đúng mùa cho khách miền Bắc. Mua đầu mùa giá cao hơn sale, đổi lại hàng về kịp lúc khách cần, không phải chờ tới tháng Một.
Mùa thu cũng là lúc các sàn thương mại điện tử Nhật có những đợt khuyến mãi lớn, và nhiều nhà thuốc, chuỗi mỹ phẩm ra bộ quà tặng cuối năm. Với shop bán mỹ phẩm, đồ gia dụng làm quà, đặt hàng trong khoảng tháng Mười, tháng Mười Một giúp hàng về trước mùa quà Giáng sinh, Tết dương lịch và Tết Nguyên đán ở Việt Nam, tránh được đợt dồn hàng cuối tháng Mười Hai.
Bộ quà theo mùa có rủi ro tồn kho rõ: hộp trang trí Giáng sinh khó bán sau tháng Một. Nhận đặt trước là chính, lấy dư rất ít, và tính trước phương án bán giảm giá cho phần còn lại.
Lịch năm mẫu cho shop lấy hàng Nhật
Bảng dưới là ví dụ giả định cho một shop bán thời trang, mỹ phẩm và đồ gia dụng Nhật, kết hợp tự đi và đặt từ xa. Tháng chỉ là gợi ý; ngày sale, ngày nghỉ thay đổi theo năm.
| Thời điểm | Ở Nhật | Ở Việt Nam | Việc nên làm |
|---|---|---|---|
| Cuối tháng Mười Hai | Nghỉ năm mới, giao nhận chậm | Cao điểm quà cuối năm | Không gửi hàng gấp; bán hàng đã về |
| Đầu tháng Một | Sale đông, túi phúc | Mùa lạnh miền Bắc, chuẩn bị Tết | Chuyến 1 hoặc đặt từ xa hàng đông theo đơn; gửi nhanh |
| Tháng Ba – tháng Tư | Hàng xuân, đợt khuyến mãi của nhà thuốc, chuỗi | Sau Tết, nhu cầu ổn định | Đặt mỹ phẩm, đồ gia dụng theo đơn |
| Cuối tháng Tư – đầu tháng Năm | Tuần lễ vàng | Bình thường | Đặt trước kỳ nghỉ hoặc chờ sau |
| Tháng Sáu | Mùa mưa | Hè, tựu trường sắp tới | Chuẩn bị danh sách cho sale hè |
| Tháng Bảy | Sale hè | Mùa hè miền Nam, chuẩn bị tựu trường | Chuyến 2: thời trang hè, đồ học sinh |
| Giữa tháng Tám | Obon | Tựu trường | Tránh gửi hàng gấp |
| Tháng Mười – tháng Mười Một | Hàng thu đông, khuyến mãi lớn của sàn | Miền Bắc se lạnh, quà cuối năm | Chuyến 3 hoặc đặt từ xa hàng thu đông, quà tặng |
Shop chỉ đặt từ xa có thể bỏ các chuyến tự đi, nhưng vẫn nên giữ nhịp đặt theo mốc sale và tránh kỳ nghỉ như bảng.
Khuyến mãi trên sàn Nhật: điểm thưởng không phải tiền mặt
Sàn Nhật hay khuyến mãi bằng điểm thưởng. Nhiều đợt khuyến mãi lớn trên sàn Nhật không giảm thẳng giá mà tặng điểm thưởng theo tỷ lệ phần trăm giá trị đơn, dùng cho lần mua sau trên chính sàn đó.
Điểm thưởng chỉ có giá trị nếu bạn mua tiếp. Với người đặt từ Việt Nam qua kho trung chuyển hoặc người mua hộ, điểm có thể nằm ở tài khoản của bên trung gian, hoặc hết hạn trước khi bạn kịp dùng. Đừng tính điểm thưởng như khoản giảm giá khi tính giá vốn.
Đọc điều kiện khuyến mãi. Nhiều chương trình yêu cầu đăng ký trước, thanh toán bằng phương thức nhất định, hoặc mua ở nhiều cửa hàng trên sàn. Bên mua hộ có thể không đáp ứng được hết điều kiện; hỏi rõ trước khi hứa giá với khách.
Giới hạn mua trong đợt khuyến mãi. Hàng giảm giá sâu thường có giới hạn số lượng mỗi tài khoản. Đơn số lượng lớn có thể bị huỷ một phần.
Câu hỏi thường gặp
Sale lớn nhất ở Nhật diễn ra khi nào?
Thời trang và hàng theo mùa có hai đợt xả lớn: sale đông bắt đầu đầu tháng Một và sale hè quanh tháng Bảy. Ngày bắt đầu khác nhau giữa các chuỗi và trung tâm thương mại, kiểm thông báo của từng nơi trước chuyến đi.
Túi phúc Nhật có nên mua về bán không?
Không hợp làm nguồn hàng bán sẵn vì nội dung thường ngẫu nhiên, giới hạn mỗi người một túi và "giá trị bên trong" tính theo giá niêm yết gốc. Hợp hơn với đơn đặt riêng của khách thích trải nghiệm, nói rõ nội dung có thể ngẫu nhiên.
Có nên đi Nhật lấy hàng vào Tuần lễ vàng không?
Không nên. Đây là mùa du lịch cao điểm trong nước Nhật, chi phí ăn ở tăng, nơi nào cũng đông, giao nhận chậm, và không có đợt giảm giá đáng kể bù lại.
Đặt hàng sàn Nhật dịp Obon có bị chậm không?
Thường chậm hơn bình thường vì cửa hàng, kho và đơn vị vận chuyển hoạt động ít người hoặc dồn hàng. Đặt sớm trước kỳ nghỉ vài ngày hoặc báo khách thời gian chờ dài hơn.
Điểm thưởng trên sàn Nhật có được trừ vào giá vốn không?
Không nên tính như khoản giảm giá. Điểm chỉ có giá trị khi dùng cho lần mua sau trên cùng sàn, có thể nằm ở tài khoản bên trung gian hoặc hết hạn. Tính giá vốn theo số tiền thực trả.