Anh là thị trường riêng khi đánh hàng: sau khi rời Liên minh châu Âu, Anh có hệ thống hải quan, thuế và chính sách mua sắm cho du khách riêng, nên lấy hàng ở Anh không còn giống lấy hàng ở Pháp, Đức hay Ý như trước. Nhóm hàng người Việt hay hỏi từ Anh vẫn có sức hút, nhưng phép tính và đường gửi phải làm riêng.
Bài này nhìn từ góc người bán nhỏ: hàng Anh nào được khách Việt hỏi, nguồn lấy và các mùa giảm giá, những điểm khác với lấy hàng ở EU (đi lại, hoàn thuế, gửi hàng, ghép chuyến), và việc nên kiểm lại trước mỗi chuyến vì chính sách sau khi Anh rời EU vẫn đang được điều chỉnh. Mọi chi tiết về chính sách nêu ở đây là nguyên lý, vào thời điểm viết; hãy kiểm lại nguồn chính thức.
Nhóm hàng Anh người bán Việt hay được hỏi
Không có danh sách cố định, nhưng các nhóm sau thường xuất hiện trong đơn đặt của khách:
- Quần áo, giày của các thương hiệu bán lẻ Anh: dải size rộng, mẫu cổ điển, một số thương hiệu không có mặt chính thức ở Việt Nam.
- Đồ len, áo khoác dạ, khăn: hợp với khách miền Bắc và khách đi du lịch xứ lạnh.
- Đồ chăm sóc cơ thể, mỹ phẩm của các chuỗi bán lẻ Anh: vướng công bố như mỹ phẩm từ bất kỳ nước nào (nguyên lý đã bàn ở các bài về mỹ phẩm).
- Trà, bánh quy, đồ ăn khô: là thực phẩm, vướng thủ tục an toàn thực phẩm khi bán.
- Đồ sứ, đồ dùng bàn ăn: nặng, dễ vỡ; với đồ sứ cũ thì có thêm câu chuyện đồ cũ, đồ cổ.
- Sách, đồ văn phòng phẩm, đồ cho trẻ em: sách là nhóm có quy định riêng về xuất bản phẩm nhập khẩu; đồ chơi trẻ em vướng hợp quy.
- Đồ thể thao gắn với các môn phổ biến ở Anh: áo đấu các câu lạc bộ là nhóm có nhiều hàng nhái, chỉ mua ở cửa hàng chính thức.
Thứ tự trong danh sách không phản ánh mức lời. Nhóm nhẹ, gọn, ít vướng (quần áo, khăn, đồ len) là nơi bắt đầu hợp lý; nhóm thực phẩm, mỹ phẩm, đồ trẻ em đòi hỏi tìm hiểu thủ tục trước.
Lấy hàng ở Anh khác gì lấy hàng ở các nước EU
Một vài điểm khác biệt chính, ở mức nguyên lý, vào thời điểm viết:
| Khía cạnh | Các nước EU | Anh |
|---|---|---|
| Đi lại | Nhiều nước trong khối Schengen, đi lại giữa các nước thuận tiện | Không thuộc Schengen; cần thị thực riêng theo quy định của Anh, kiểm cơ quan lãnh sự |
| Hải quan giữa các nước | Hàng đi lại trong thị trường chung không qua hải quan | Hàng từ Anh sang EU và ngược lại qua hải quan |
| Hoàn VAT cho du khách mua tại cửa hàng | Nhiều nước có cơ chế, điều kiện riêng | Anh đã thay đổi chính sách sau khi rời EU; kiểm lại hiện trạng |
| Tiền tệ | Đa số dùng euro | Bảng Anh |
| Ghép chuyến | Dễ ghép nhiều nước | Ghép với EU được nhưng hàng mua ở Anh mang sang EU có thể phát sinh thủ tục |
| Gửi hàng về Việt Nam | Gom hàng từ nhiều nước EU về một kho | Thường gửi riêng từ Anh hoặc qua kho tại Anh |
Điểm quan trọng nhất với người bán nhỏ là dòng ghép chuyến. Trước đây, mua ở London rồi gom chung kho ở một nước EU là chuyện thường. Nay hàng đi từ Anh sang EU là hàng qua biên giới hải quan, có thể phát sinh khai báo, thuế, phí ở mức đáng kể với lô hàng kinh doanh. Nếu ghép chuyến, tính đường gửi riêng cho phần hàng Anh.
Hoàn thuế: đừng tính vào giá
Bài về hoàn VAT trong chuyên mục đã giải thích nguyên lý: hàng mua để bán lại nhìn chung không thuộc diện hoàn thuế dành cho du khách mua đồ dùng cá nhân. Với Anh, còn thêm một lớp: sau khi rời EU, chính sách hoàn thuế cho du khách mua sắm tại cửa hàng đã thay đổi, và các thảo luận về khôi phục hay điều chỉnh vẫn diễn ra theo thời gian.
Vì vậy, khi tính giá về tay cho hàng Anh, đừng trừ đi bất kỳ khoản hoàn thuế nào. Coi giá trên kệ (đã gồm thuế giá trị gia tăng của Anh) là giá mua. Nếu một cửa hàng có chương trình riêng, hoặc chính sách nhà nước thay đổi vào thời điểm bạn đi, đó là phần chênh lệch có lợi, không phải phần lời được lên kế hoạch.
Cũng cần tách bạch đồ dùng cá nhân của bạn với hàng của shop. Nếu có cơ chế hoàn thuế áp dụng cho bạn với tư cách du khách, chỉ dùng cho đúng đồ cá nhân, theo đúng điều kiện. Đưa hàng buôn vào hồ sơ hoàn thuế cá nhân là khai sai.
Nguồn lẻ và mùa giảm giá ở Anh
Nguồn hàng Anh cho người bán nhỏ vẫn là bán lẻ: các chuỗi cửa hàng trên phố mua sắm, cửa hàng bách hoá, outlet ở ngoại ô các thành phố lớn, cửa hàng từ thiện bán đồ cũ (một nét đặc trưng của Anh, nhưng đồ cũ vướng quy định nhập khẩu hàng đã qua sử dụng khi đưa về Việt Nam để kinh doanh), và trang bán hàng trực tuyến của các chuỗi.
Hai mùa giảm giá lớn mà ai lấy hàng Anh cũng biết: mùa sau Giáng sinh, bắt đầu từ ngày 26/12 (Boxing Day) kéo sang tháng Một, và mùa giảm giá hè, thường từ khoảng giữa năm. Ngoài ra, các chương trình giảm giá cuối tháng Mười Một theo phong trào từ Mỹ cũng đã phổ biến ở Anh. Thời điểm cụ thể do từng cửa hàng quyết định, không có lịch chung bắt buộc như ở một số nước EU.
Mùa sau Giáng sinh trùng với giai đoạn khách Việt mua sắm cho Tết, nên được nhiều người lấy hàng chú ý. Nhưng thời gian từ cuối tháng Mười Hai tới Tết thường ngắn: cộng thời gian gom hàng, gửi, làm thủ tục, nhiều lô về không kịp. Tính lịch ngược từ ngày Tết, chỉ nhận đơn với khách chấp nhận rủi ro về trễ.
Ngoài hai mùa lớn, nhiều cửa hàng ở Anh có các đợt giảm giá giữa mùa, đợt dành cho thành viên, đợt xả hàng khi đổi bộ sưu tập. Người mua hộ sống ở đó thường nắm nhịp này tốt hơn mọi lịch chung; hỏi họ trước khi tự lên kế hoạch.
Một lưu ý về hàng giảm giá: hàng mùa đông xả sau Giáng sinh hợp với khách miền Bắc cho mùa lạnh năm sau, không phải cho mùa đang qua. Vốn có thể nằm im gần một năm.
Người Việt ở Anh mua hộ: điểm riêng
Cộng đồng người Việt ở Anh tập trung ở một số thành phố lớn, và việc nhờ người quen, người thân ở đó mua hộ là đường phổ biến nhất với shop không tự đi. Nguyên lý thoả thuận, chuyển tiền, chứng từ đã có trong bài về nhờ người Việt ở châu Âu mua hộ; với Anh, có vài điểm riêng.
Thứ nhất, người mua hộ ở Anh không còn thuận tiện gửi hàng sang kho gom ở EU như trước; họ cần đường gửi riêng từ Anh. Thứ hai, chi phí sinh hoạt và chi phí đi lại ở Anh khá cao, nên tiền công người mua hộ cần được tính sòng phẳng, không coi là "giúp nhau". Thứ ba, người mua hộ cần hiểu rằng mua số lượng lớn, mua lặp lại để bán có thể bị coi là hoạt động kinh doanh ở Anh, với nghĩa vụ của họ theo quy định ở đó — chuyện này nên để họ tự tìm hiểu, shop không nên đẩy họ vào thế khó.
Một lưu ý về an toàn: không nhờ người mua hộ nhận tiền mặt lớn, không đề nghị họ dùng thông tin cá nhân của người khác, và không nhờ họ mang hàng theo hành lý giúp người lạ. Những việc tưởng là "tiện tay" có thể đặt họ vào rủi ro pháp lý ở cả hai nước.
Kiểm lại trước mỗi chuyến hay mỗi đợt hàng Anh
Vì chính sách sau khi Anh rời EU còn thay đổi, danh sách việc nên kiểm lại mỗi lần:
- Thị thực và điều kiện nhập cảnh Anh theo quy định hiện hành, kiểm qua cơ quan lãnh sự chính thức.
- Hiện trạng chính sách hoàn thuế cho du khách mua sắm tại Anh — vào thời điểm đi.
- Đơn vị gửi hàng từ Anh về Việt Nam: tuyến, cách tính cước, hàng bị hạn chế.
- Nếu ghép chuyến với EU: hàng mua ở Anh mang hoặc gửi sang EU phải làm gì.
- Với từng nhóm hàng định lấy: thủ tục khi nhập về Việt Nam, hỏi đại lý làm thủ tục hải quan.
- Tỷ giá bảng Anh lúc báo giá cho khách và khoảng dự phòng.
Danh sách ngắn nhưng mỗi dòng đều có thể làm thay đổi phép tính của cả chuyến. Thói quen kiểm lại là thứ phân biệt người đánh hàng lâu năm với người bị một thay đổi chính sách làm lỗ cả mùa.
Size Anh, tiền bảng và tính giá về tay
Quần áo, giày Anh dùng hệ size riêng. Size quần áo nữ của Anh khác hệ số của Pháp, Ý, Đức; size giày Anh gần với hệ Mỹ nhưng không trùng. Một khách quen đặt hàng Pháp theo size Pháp sẽ dễ nhầm khi chuyển sang hàng Anh. Gửi khách bảng size của đúng hãng, quy về số đo centimet, như với mọi thị trường khác.
Về tiền, hàng Anh trả bằng bảng Anh. Khi báo giá cho khách, tính theo tỷ giá dự kiến lúc thanh toán cộng khoảng dự phòng, cộng phí chuyển đổi ngoại tệ của thẻ hoặc phí chuyển tiền cho người mua hộ. Ví dụ giả định: một chiếc áo len giá ba mươi đơn vị tiền bảng, cộng phí thẻ, cước gửi từ Anh, thuế phí khi nhập theo quy định hiện hành, phần công; tổng giá về tay có thể cao hơn nhiều so với con số trên nhãn, và đó mới là con số để so với hàng tương tự trong nước.
Chi phí gửi từ Anh thường không chia được với hàng EU như trước, nên mỗi đợt hàng Anh nên đủ khối lượng để cước trên mỗi món hợp lý. Shop ít đơn có thể gom theo tháng thay vì theo tuần.
Khi nào hàng Anh không đáng lấy
Có những trường hợp hàng Anh không còn hợp lý cho người bán nhỏ. Thứ nhất là khi thương hiệu đó đã có nhà phân phối chính thức tại Việt Nam với giá cạnh tranh: sau khi cộng cước, thuế, công, hàng tự mang về khó rẻ hơn mà lại thiếu bảo hành, đổi trả. Thứ hai là khi món hàng nặng, giá trị trên mỗi ký thấp như đồ sứ phổ thông, đồ ăn đóng hộp. Thứ ba là khi nhóm hàng vướng thủ tục mà shop chưa sẵn sàng đáp ứng, như mỹ phẩm, thực phẩm, đồ trẻ em.
Hàng Anh đáng làm khi có ít nhất một lý do thật: mẫu không có ở Việt Nam, size khách không tìm được trong nước, chất liệu hoặc kiểu dáng đặc trưng, khách có gắn bó với thương hiệu từ thời sống ở Anh. Nếu một món không có lý do nào trong số đó, đừng nhận đơn chỉ vì "hàng Anh nghe hay".
Câu hỏi thường gặp
Lấy hàng ở Anh rồi gom chung với hàng Pháp, Đức có được không?
Được, nhưng hàng đi từ Anh sang EU là hàng qua biên giới hải quan sau khi Anh rời EU, có thể phát sinh khai báo, thuế, phí với lô hàng kinh doanh. Nhiều người chọn gửi riêng phần hàng Anh về Việt Nam. Tính cả hai phương án trước khi quyết định.
Mua hàng ở Anh còn được hoàn VAT cho du khách không?
Anh đã thay đổi chính sách hoàn thuế cho du khách mua sắm tại cửa hàng sau khi rời EU, và chuyện này còn có thể điều chỉnh. Kiểm lại vào thời điểm đi. Dù chính sách thế nào, hàng mua để bán lại nhìn chung không nên được tính vào hoàn thuế cá nhân.
Boxing Day ở Anh là gì và có đáng chờ để lấy hàng không?
Boxing Day là ngày 26/12, thường mở đầu mùa giảm giá sau Giáng sinh kéo sang tháng Một. Giá có thể tốt, nhưng hàng mua lúc này khó về kịp Tết, và hàng mùa đông có thể phải chờ tới mùa lạnh năm sau mới bán được.
Đồ cũ ở cửa hàng từ thiện Anh có mang về bán được không?
Đồ cũ là hàng đã qua sử dụng; nhiều nhóm hàng tiêu dùng đã qua sử dụng không được nhập khẩu để kinh doanh theo quy định hiện hành của Việt Nam. Kiểm danh mục với đại lý làm thủ tục hải quan trước khi mua để bán.
Áo đấu câu lạc bộ bóng đá Anh có nên nhận order không?
Chỉ khi mua ở cửa hàng chính thức của câu lạc bộ hoặc nhà bán lẻ uỷ quyền, có hoá đơn. Đây là nhóm có rất nhiều hàng nhái; bán hàng nhái có thể bị xử lý về xâm phạm nhãn hiệu. Nói rõ nguồn với khách.