Châu Âu có hai mùa giảm giá lớn mỗi năm, sale đông sau Giáng sinh và sale hè giữa năm; Anh và Úc có mùa giảm giá bắt đầu từ Boxing Day 26/12; Úc còn có mùa giảm giá cuối năm tài chính vào tháng Sáu. Với người đánh hàng, lịch sale là lịch mua; nhưng lịch bán ở Việt Nam lệch với lịch mua, và Úc nằm ở Nam bán cầu nên mùa ngược hẳn.
Bài này xếp lại các mùa giảm giá chính ở châu Âu, Anh, Úc theo góc nhìn người lấy hàng: mùa nào hợp nhóm hàng nào, quy định về thời gian sale ở một số nước, cách tính độ lệch mùa với thị trường Việt Nam, và cách chuẩn bị để không bị cuốn theo giá rẻ. Lịch sale cuối năm của Mỹ đã có bài riêng ở mục Mỹ; lịch tổng các nước có ở mục nhập môn.
Các mùa giảm giá chính và nhóm hàng hợp
Thời điểm dưới đây là khung chung, vào thời điểm viết; ngày cụ thể đổi theo năm, theo nước, theo cửa hàng. Kiểm lại trước mỗi mùa.
| Mùa | Thời gian (khung chung) | Nơi | Nhóm hàng hay giảm sâu |
|---|---|---|---|
| Sale đông | Từ cuối tháng Mười Hai hoặc đầu tháng Một, kéo vài tuần | Nhiều nước EU; Anh bắt đầu từ Boxing Day | Áo khoác, đồ len, giày boot, đồ trang trí lễ |
| Sale hè | Khoảng cuối tháng Sáu sang tháng Bảy | Nhiều nước EU, Anh | Quần áo hè, giày sandal, đồ bơi, đồ du lịch |
| Giảm giá cuối tháng Mười Một | Cuối tháng Mười Một | Lan rộng từ Mỹ sang châu Âu, Anh, Úc | Điện tử, mỹ phẩm, đồ gia dụng, thời trang |
| Boxing Day | Từ 26/12 | Anh, Úc, New Zealand | Đủ loại, nhất là thời trang và đồ gia dụng |
| Sale cuối năm tài chính | Tháng Sáu | Úc (năm tài chính kết thúc 30/6) | Điện tử, đồ gia dụng, thời trang mùa đông Úc |
Đọc bảng cùng với mùa ở Việt Nam: sale đông châu Âu trùng mùa lạnh ở miền Bắc nhưng hàng về thì mùa lạnh sắp hết; sale hè châu Âu là lúc ở Việt Nam đang hè, hàng về vẫn kịp bán cho mùa nóng còn lại. Úc ngược mùa: tháng Sáu ở Úc là mùa đông, nên sale cuối năm tài chính có nhiều đồ mùa đông của Úc — hợp với khách miền Bắc cho mùa lạnh cuối năm.
Pháp và vài nước có quy định thời gian sale
Ở Pháp, các kỳ giảm giá lớn mùa đông và mùa hè (soldes) diễn ra trong khoảng thời gian do nhà nước ấn định, với ngày bắt đầu, độ dài được quy định và có thể khác ở một số vùng. Ngoài các kỳ đó, cửa hàng vẫn có khuyến mãi nhưng phải theo quy định riêng. Vài nước châu Âu khác cũng có truyền thống hoặc quy định về mùa sale, trong khi nhiều nước để cửa hàng tự quyết.
Với người đánh hàng, điều này có hai ý nghĩa. Thứ nhất, ở những nước có quy định, ngày bắt đầu sale là mốc đáng tin để lên lịch chuyến đi hoặc lịch đặt mua qua người ở đó. Thứ hai, ngày đầu kỳ sale thường đông, hàng đẹp, size phổ biến hết nhanh; giá giảm sâu hơn vào cuối kỳ nhưng còn lại chủ yếu là size lẻ, mẫu khó bán.
Lịch cụ thể từng năm được công bố trước; kiểm lại nguồn chính thức của nước đó hoặc hỏi người đang sống ở đó. Đừng lấy lịch năm trước để đặt vé năm nay. Với người mua hộ đang sống ở nước đó, nhờ họ xác nhận lịch một lần nữa khoảng hai tuần trước kỳ sale, vì có năm ngày bắt đầu được dời theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Ngày đầu hay cuối kỳ sale: chọn theo kiểu đơn
Đơn đặt trước theo mẫu, theo size. Mua ngay những ngày đầu: giá đã giảm, hàng còn đủ size. Chờ giảm sâu hơn là đánh cược với việc hết size khách cần.
Hàng bán sẵn, khách quen chấp nhận chọn trong những gì có. Cuối kỳ cho giá tốt hơn; chấp nhận size lẻ, mẫu ít phổ biến. Hợp với shop có nhiều khách đa dạng size.
Hàng theo mùa ở Việt Nam. Áo khoác, đồ len mua cuối sale đông có thể phải nằm kho tới mùa lạnh năm sau. Tính chi phí vốn nằm im, nguy cơ lỗi mốt.
Đồ gia dụng, đồ không theo mùa. Ít rủi ro lỗi mùa hơn; mua khi giá đạt mức bạn đã tính trước là đủ, không cần đợi đáy.
Mỹ phẩm, thực phẩm trong mùa sale. Hàng giảm sâu hay là hàng cận hạn, bao bì cũ. Kiểm hạn dùng còn lại khi tới tay khách, không phải khi mua.
Mùa ngược của Úc và New Zealand
Úc và New Zealand ở Nam bán cầu: tháng Mười Hai là đầu hè, tháng Sáu là giữa đông. Boxing Day ở Úc vì vậy là mùa giảm giá đồ hè và đồ lễ, không phải đồ đông như ở Anh. Sale cuối năm tài chính tháng Sáu lại rơi vào mùa đông Úc, nhiều áo khoác, đồ len, đồ dùng sưởi được bán ra cùng điện tử, gia dụng.
Với người bán Việt, mùa ngược đôi khi là lợi thế. Đồ len, áo khoác mua ở Úc tháng Sáu, gửi về trong vài tuần tới hai tháng, vừa kịp mùa thu đông ở miền Bắc. Ngược lại, đồ đông mua ở châu Âu trong sale tháng Một gần như chắc chắn phải chờ gần một năm.
Nhưng chú ý: đồ mùa đông của Úc làm cho khí hậu Úc, độ dày, kiểu dáng có thể khác đồ châu Âu; với miền Bắc Việt Nam, đồ len, áo khoác nhẹ thường hợp hơn áo khoác dày. Đồ len lông cừu là nhóm riêng có bài trong chuyên mục.
Chuẩn bị cho một mùa sale từ xa
Phần lớn người bán nhỏ không tự bay sang dự sale mà làm qua người quen hoặc đặt trực tuyến. Một quy trình chuẩn bị gọn:
- Một tháng trước: chốt nước, nhóm hàng, danh sách mẫu theo đơn khách quen; hỏi lịch sale chính thức của năm đó.
- Ba tuần trước: thoả thuận với người mua hộ về ngày đi mua, cách gửi ảnh, cách chốt giá với khách, tiền công.
- Hai tuần trước: tính giá về tay cho từng mẫu ở các mức giảm giá khác nhau (ví dụ giả định: giảm ba mươi, năm mươi, bảy mươi phần trăm), xác định mức nào thì mua.
- Một tuần trước: nhận cọc khách; chuyển tiền cho người mua hộ qua kênh chính thức; kiểm hạn mức thẻ nếu mua trực tuyến.
- Trong kỳ sale: mua theo danh sách, chụp ảnh tại chỗ, chốt nhanh với khách; ghi chép từng món.
- Sau kỳ sale: gom hàng, kiểm, đóng gói, gửi; báo khách lịch về; quyết toán chuyến.
Quy trình này tránh được hai lỗi kinh điển của mùa sale: mua theo cảm hứng vì giá rẻ, và nhận đơn khi chưa tính giá về tay.
Đừng để giá rẻ quyết định thay bạn
Mùa sale tạo cảm giác cấp bách: giảm năm mươi phần trăm, chỉ còn hôm nay, size cuối. Người đi lấy hàng dễ mua những thứ không có trong kế hoạch, với suy nghĩ "rẻ thế này chắc bán được". Kết quả thường là một phần hàng nằm kho hàng tháng, kéo cả lợi nhuận của chuyến.
Một quy tắc đơn giản: mỗi món mua ngoài danh sách phải trả lời được ba câu — bán cho ai, giá về tay bao nhiêu, bao lâu bán được. Không trả lời được thì không mua. Ví dụ giả định: một chiếc áo khoác giảm bảy mươi phần trăm, giá về tay vẫn bằng áo tương tự trong nước, và mùa lạnh còn mười tháng nữa — rẻ ở châu Âu không có nghĩa là rẻ khi tới Việt Nam.
Và nhớ rằng mùa sale cũng là mùa lừa đảo: trang bán hàng giả mạo cửa hàng nổi tiếng, quảng cáo giảm giá phi lý trên mạng xã hội. Chỉ mua ở trang chính thức, kiểm kỹ địa chỉ trang, không chuyển khoản trực tiếp cho người lạ. Các kịch bản lừa đảo đã có bài riêng trong chuyên mục thanh toán và rủi ro.
Mùa sale và mùa bán ở Việt Nam: đặt hai lịch cạnh nhau
Mùa bán ở Việt Nam có vài đỉnh rõ: cuối năm dương lịch và trước Tết Nguyên đán (quà biếu, quần áo mới), các dịp lễ tặng quà như Valentine, 8/3, 20/10, ngày của mẹ, mùa tựu trường tháng Tám, Chín (đồ cho học sinh, sinh viên), và mùa lạnh ở miền Bắc từ khoảng tháng Mười Một tới tháng Hai. Mỗi nhóm hàng có đỉnh riêng.
Đặt cạnh lịch sale nước ngoài sẽ thấy những cặp hợp và cặp lệch. Sale hè châu Âu (tháng Bảy) cộng thời gian gửi về là vừa kịp mùa tựu trường và dịp 20/10 — hợp với túi, ví, quần áo công sở. Sale cuối năm tài chính Úc (tháng Sáu) hợp với đồ len cho mùa lạnh. Sale đông châu Âu, Boxing Day ở Anh (cuối tháng Mười Hai) thường không kịp Tết nếu đi đường gom hàng thông thường, và đồ đông về khi trời đã ấm.
Giảm giá cuối tháng Mười Một là mùa duy nhất vừa có giá tốt vừa kịp cả cuối năm lẫn Tết, nên cũng là mùa đông người lấy hàng nhất, kho gom và đường bay quá tải, hàng về chậm hơn bình thường. Tính thêm thời gian dự phòng cho mùa này, và báo khách mốc về hàng muộn hơn mức thường lệ để không phải xin lỗi về sau.
Ví dụ giả định một lịch năm cho shop thời trang nhỏ lấy hàng châu Âu và Úc: tháng Sáu đặt đồ len Úc; tháng Bảy lấy túi, giày trong sale hè châu Âu; cuối tháng Mười Một lấy quà biếu, mỹ phẩm (nếu đủ điều kiện), đồ gia dụng; tháng Một chỉ lấy hàng bán sẵn cho năm sau nếu vốn đủ dài hơi.
Những khoản thường bị bỏ quên khi tính giá hàng sale
Giá sale chỉ là một dòng trong bảng tính. Những khoản hay bị quên làm hụt lãi:
- Phí chuyển đổi ngoại tệ và chênh lệch tỷ giá giữa lúc báo giá và lúc thanh toán.
- Phí gửi từ cửa hàng tới người mua hộ hoặc kho gom (nhiều cửa hàng giảm giá nhưng tính phí giao hàng).
- Tiền công người mua hộ, tính theo món hoặc theo giá trị.
- Cước quốc tế theo khối lượng hoặc thể tích, bảo hiểm nếu có.
- Thuế, phí khi nhập về theo quy định hiện hành.
- Hàng lỗi, hàng sai size không đổi được, hàng bị thất lạc — tính một tỷ lệ dự phòng.
- Thời gian vốn nằm im nếu hàng phải chờ mùa bán.
Đưa đủ các dòng này vào bảng tính trước kỳ sale, rồi mới xác định mức giảm giá tối thiểu để món hàng đáng mua. Mức giảm đẹp trên nhãn nhiều khi chỉ bù được phần chi phí, không để lại lãi.
Câu hỏi thường gặp
Sale hè và sale đông ở châu Âu thường diễn ra khi nào?
Khung chung là sale đông từ cuối tháng Mười Hai hoặc đầu tháng Một, sale hè khoảng cuối tháng Sáu sang tháng Bảy, kéo dài vài tuần. Một số nước như Pháp có ngày do nhà nước ấn định. Kiểm lịch chính thức từng năm trước khi lên kế hoạch.
Mua đồ đông trong sale tháng Một ở châu Âu về bán có lợi không?
Giá có thể tốt, nhưng hàng về Việt Nam khi mùa lạnh ở miền Bắc sắp hết, nên thường phải chờ gần một năm mới bán. Tính chi phí vốn nằm im và nguy cơ lỗi mốt trước khi mua số lượng.
Sale cuối năm tài chính của Úc là gì?
Năm tài chính ở Úc kết thúc ngày 30/6, nhiều cửa hàng giảm giá trong tháng Sáu để xả hàng. Đây là mùa đông ở Úc, nên có nhiều đồ đông, cùng điện tử và đồ gia dụng. Hàng đông mua lúc này về kịp mùa lạnh ở miền Bắc Việt Nam.
Nên mua ngày đầu hay cuối kỳ sale?
Đơn đặt trước theo mẫu, size cụ thể nên mua những ngày đầu vì còn đủ size. Hàng bán sẵn cho khách đa dạng có thể chờ cuối kỳ để giá tốt hơn, chấp nhận size lẻ. Đồ không theo mùa chỉ cần mua khi giá đạt mức đã tính.
Làm sao tránh trang sale giả mạo khi đặt hàng châu Âu trực tuyến?
Chỉ đặt trên trang chính thức của cửa hàng, gõ địa chỉ trực tiếp thay vì bấm quảng cáo, kiểm kỹ tên miền, không chuyển khoản cho cá nhân lạ, dùng phương thức thanh toán có bảo vệ người mua. Giảm giá phi lý so với mọi nơi khác là dấu hiệu cảnh báo.