Đánh hàng Canada vận hành khá giống hàng Mỹ: cùng kiểu chuỗi bán lẻ, cùng điện 120V 60Hz, cùng hệ size quần áo phổ biến; khác ở cách tính thuế bán hàng theo tỉnh, nhãn hàng tiêu dùng song ngữ Anh – Pháp, mùa giảm giá Boxing Day, và một số nhóm hàng thế mạnh như đồ mùa đông. Với người bán nhỏ có người thân ở Canada, đây là nguồn đáng cân nhắc song song với Mỹ.
Cộng đồng người Việt ở Canada tập trung ở các thành phố lớn, nhiều gia đình có người thân gửi hàng về. Bài này đi qua những điểm khác Mỹ cần biết khi tính giá, các nhóm hàng người bán Việt hay lấy từ Canada, những nhóm nên thận trọng, và cách gửi hàng về Việt Nam (nguyên lý).
Hàng Canada và hàng Mỹ: giống và khác
Bảng so sánh những điểm người bán cần tính khi chọn lấy hàng từ Canada thay vì hoặc bên cạnh Mỹ:
| Khía cạnh | Mỹ | Canada |
|---|---|---|
| Điện dân dụng | Khoảng 120V, 60Hz | Khoảng 120V, 60Hz, giống Mỹ |
| Thuế bán hàng | Theo bang, có bang không thu | Thuế liên bang cộng thuế tỉnh, hoặc thuế gộp tuỳ tỉnh |
| Nhãn hàng tiêu dùng | Tiếng Anh là chính | Thường song ngữ Anh – Pháp |
| Đơn vị đo | Inch, pound là phổ biến | Hệ mét là chính, nhiều sản phẩm ghi cả hai |
| Mùa sale lớn | Black Friday, Cyber Monday, sau Giáng sinh | Black Friday, Boxing Day ngày 26 tháng Mười Hai |
| Thế mạnh nhóm hàng | Đa dạng, nhiều outlet | Đồ mùa đông, đồ dã ngoại, một số đồ ăn khô đặc trưng |
| Tiền tệ | Đô la Mỹ | Đô la Canada, tỷ giá khác |
Nhìn chung, nhiều món giống nhau giữa hai nước nhưng giá niêm yết và giá sau thuế có thể chênh. Người có người thân ở cả hai nơi thường so giá về tay cho từng món rồi mới quyết định mua ở đâu.
Thuế bán hàng ở Canada: cộng vào giá thế nào
Ở Canada, giá niêm yết trên kệ thường chưa gồm thuế; thuế được cộng khi thanh toán, giống như ở Mỹ. Khác ở chỗ Canada có thuế hàng hoá và dịch vụ cấp liên bang, cộng với thuế bán hàng của tỉnh; một số tỉnh gộp hai loại thuế thành một mức thuế chung. Mức cụ thể khác nhau giữa các tỉnh và có thể thay đổi, nên kiểm theo nơi người mua sinh sống.
Với người bán nhỏ, điều quan trọng là luôn tính giá mua sau thuế, không phải giá trên kệ. Ví dụ giả định: một chiếc áo khoác giá niêm yết 200 đơn vị tiền, cộng thuế 13% ở một tỉnh giả định, giá thực trả là 226. Nếu bạn tính lời trên con số 200, bạn đã tự cắt mất 26 đơn vị lời mà không biết.
Có người hỏi về việc được hoàn thuế bán hàng khi mang hàng ra khỏi Canada. Quy định hoàn thuế cho du khách ở Canada đã thay đổi qua nhiều năm và áp dụng hẹp; hàng mua để kinh doanh cũng không phải đối tượng của các chương trình dành cho du khách. Đừng tính khoản hoàn thuế vào giá vốn trừ khi đã kiểm quy định hiện hành và chắc chắn mình thuộc diện.
Một chi tiết nhỏ: hoá đơn ở Canada thường tách dòng các loại thuế. Khi lưu hoá đơn làm chứng từ, giữ nguyên bản đầy đủ thay vì chỉ ghi tổng tiền, vì trị giá hàng khai khi nhập về Việt Nam và giá vốn trong sổ của shop có thể cần tách phần thuế bán hàng đã trả.
Những nhóm hàng người bán Việt hay lấy từ Canada
Đồ mùa đông và đồ dã ngoại. Áo khoác lông vũ, áo giữ nhiệt, găng, mũ, giày đi tuyết, đồ cắm trại. Đây là nhóm Canada có thế mạnh, mùa xả hàng cuối đông giảm sâu. Lưu ý: khách Việt mua đồ mùa đông chủ yếu để đi du lịch, du học, nên mùa bán ở Việt Nam ngắn.
Đồ ăn khô đặc trưng. Một số người bán lấy siro phong, bánh kẹo, đồ ăn vặt đóng gói. Đây là thực phẩm, nên có yêu cầu về hạn dùng, nhãn và có thể thuộc diện kiểm tra khi nhập; hỏi đại lý hải quan trước khi làm lô số lượng.
Quần áo, giày thể thao. Phần lớn giống hàng Mỹ, mua theo mùa sale. Size theo hệ Bắc Mỹ, cách quy đổi như hàng Mỹ.
Đồ gia dụng nhỏ không dùng điện. Dụng cụ bếp, hộp đựng, đồ dùng gia đình. Nhẹ, ít vướng thủ tục, dễ gửi.
Đồ dùng cá nhân từ nhà thuốc. Kem dưỡng, đồ vệ sinh răng miệng, đồ chăm sóc cơ thể. Thuộc nhóm mỹ phẩm, cần công bố khi bán; thuốc thì không phải hàng để buôn.
Làm việc với người thân ở Canada: những điểm khác so với Mỹ
Về cách thoả thuận, làm việc với người thân ở Canada không khác ở Mỹ: rõ tiền ứng, phí công, lịch mua, cách ghi chép, trách nhiệm khi hàng lỗi. Điểm khác nằm ở hoàn cảnh. Nhiều gia đình Việt ở Canada sống ở các thành phố có mùa đông dài, đi lại khó trong nhiều tháng; lịch đi mua nên tính tới thời tiết, không thể đòi đi outlet ngoại ô giữa bão tuyết.
Sàn bán lẻ trực tuyến ở Canada có phạm vi hàng và người bán khác Mỹ; một số món có trên sàn Mỹ nhưng không giao tới Canada hoặc ngược lại. Người thân ở Canada mua trực tuyến hàng từ Mỹ giao sang Canada còn có thể phát sinh thuế, phí nhập vào Canada, làm giá về tay cao hơn mua trực tiếp ở Mỹ. Nên hỏi kỹ nguồn của từng món.
Ngôn ngữ cũng là một điểm: ở vùng nói tiếng Pháp, nhãn hàng, hoá đơn, thông tin khuyến mãi có thể chủ yếu bằng tiếng Pháp. Người thân nên chụp ảnh nhãn và hoá đơn gửi về, shop tự dịch những phần cần thiết khi đăng bán, để khách nhận được thông tin chính xác về thành phần và cách dùng.
Lịch mua ở Canada và lịch bán ở Việt Nam
Khoảng cách giữa mùa mua rẻ ở Canada và mùa khách Việt cần hàng là điều quyết định có lời hay không, nhất là với đồ mùa đông. Một khung lịch tham khảo:
- Cuối tháng Mười Một: Black Friday, mua quần áo, giày, đồ điện tử nhỏ cho mùa bán Tết.
- Cuối tháng Mười Hai, đầu tháng Một: Boxing Day và các đợt sau đó, đồ mùa đông bắt đầu giảm sâu.
- Tháng Hai, tháng Ba: xả hàng cuối đông, đồ dày giảm thêm; mua để dành cho khách đi du lịch, du học nước lạnh vào mùa thu.
- Mùa hè: đồ dã ngoại, đồ thể thao ngoài trời có đợt giảm cuối mùa.
- Ở Việt Nam: khách mua đồ mùa đông nhiều nhất trước các chuyến đi châu Âu, Hàn, Nhật, Bắc Mỹ vào cuối năm, và trước kỳ nhập học của du học sinh.
Ví dụ giả định: một shop mua áo khoác trong đợt xả tháng Hai, giữ hàng tới tháng Chín để bán cho du học sinh. Lời tốt hơn bán ngay, nhưng vốn nằm im bảy tháng và cần chỗ cất khô ráo. Tính cả hai mặt trước khi ôm hàng trái mùa.
Những nhóm hàng nên thận trọng
Thực phẩm bổ sung, vitamin, sản phẩm sức khoẻ của Canada cũng gặp vướng mắc giống hàng Mỹ khi bán ở Việt Nam: cần hồ sơ lưu hành, quảng cáo phải được xác nhận, không được bán như thuốc. Nhãn có số đăng ký của cơ quan y tế Canada không đồng nghĩa với được phép lưu hành tại Việt Nam; hai hệ thống độc lập.
Sản phẩm từ động vật (thịt khô, đồ ăn có sữa, mật ong) có thể thuộc diện kiểm dịch hoặc kiểm tra an toàn thực phẩm khi nhập vào Việt Nam theo quy định hiện hành. Sâm Canada là một mặt hàng có quy định riêng về nguồn gốc và kiểm tra; không nên làm nếu chưa tìm hiểu kỹ.
Đồ điện Canada chạy 120V, 60Hz như hàng Mỹ, nên áp dụng toàn bộ lưu ý về biến áp, tần số, bảo hành của đồ điện Mỹ. Hàng hiệu cũng có những giới hạn mua mỗi khách tương tự. Hàng giả nhãn hiệu thì ở đâu cũng là hàng không được mua để bán.
Một nhóm nữa cần cẩn trọng là đồ cho trẻ nhỏ: ghế ô tô, xe đẩy, đồ chơi, sữa công thức. Tiêu chuẩn an toàn của Canada và của Việt Nam khác nhau, và nhiều món trong nhóm này có quy định chất lượng riêng khi nhập để bán. Đồ dùng an toàn cho trẻ còn có hạn sử dụng và lịch sử va chạm, nên hàng cũ càng không nên làm.
Gửi hàng từ Canada về Việt Nam: nguyên lý và lựa chọn
Về nguyên lý, các cách gửi giống như từ Mỹ: gửi bưu chính quốc tế, chuyển phát nhanh, gửi qua đơn vị nhận gom hàng đi Việt Nam của cộng đồng, hoặc gom về kho trung chuyển. Một số người ở Canada gần biên giới gom hàng chung với thùng gửi từ Mỹ. Mỗi cách có cước, thời gian, giới hạn khối lượng và danh mục hàng cấm riêng, nên hỏi trước khi đóng thùng.
Thời gian vận chuyển từ Canada thường tương đương hoặc dài hơn từ Mỹ, tuỳ tuyến và tuỳ đơn vị gửi. Mùa đông, thời tiết có thể làm chậm khâu giao nhận nội địa ở Canada. Với đơn đặt trước, báo khách một khoảng thời gian rộng.
Như mọi thùng hàng kinh doanh, khai đúng tên hàng, đúng trị giá, giữ hoá đơn mua. Khai thùng hàng bán thành quà biếu của gia đình là đặt người gửi vào thế vi phạm. Nếu lượng hàng đều đặn, hỏi đại lý làm thủ tục hải quan ở Việt Nam về cách nhập phù hợp với quy mô của bạn.
Một kế hoạch thử nghiệm với nguồn Canada
Nếu bạn đang làm hàng Mỹ và có người thân ở Canada, có thể thử nguồn mới theo cách ít rủi ro:
- Chọn năm đến mười món đang bán tốt từ nguồn Mỹ, nhờ người thân ở Canada báo giá sau thuế tại nơi họ ở.
- So giá về tay của từng món giữa hai nguồn, tính cả cước, phí chuyển tiền và thời gian về.
- Thêm vài món mà Canada có thế mạnh (đồ mùa đông, đồ dã ngoại) vào danh sách thử, nhắm đúng mùa khách cần.
- Gửi một thùng thử nhỏ, ghi chép đầy đủ, xem khách phản hồi về chất lượng và thời gian chờ.
- Quyết định giữ, mở rộng hay dừng dựa trên con số của thùng thử, không dựa trên cảm nhận "hàng Canada xịn hơn".
Ví dụ giả định: sau thùng thử, shop thấy giày thể thao mua ở Canada không rẻ hơn Mỹ nhưng áo khoác mùa đông trong đợt xả hàng thì rẻ hơn đáng kể; quyết định là chỉ lấy đồ mùa đông từ Canada vào tháng Một, Hai, còn lại vẫn lấy từ Mỹ. Đó là cách hai nguồn bổ sung cho nhau thay vì cạnh tranh nhau.
Câu hỏi thường gặp
Mua hàng ở Canada có rẻ hơn ở Mỹ không?
Không có câu trả lời chung. Giá niêm yết, thuế bán hàng, tỷ giá và mùa giảm giá đều khác. Có món rẻ hơn ở Canada, có món rẻ hơn ở Mỹ. Cách duy nhất là so giá về tay cho từng món cụ thể tại thời điểm mua.
Boxing Day ở Canada là gì và có đáng chờ không?
Boxing Day là ngày 26 tháng Mười Hai, một trong những đợt giảm giá lớn nhất năm ở Canada, nhiều cửa hàng giảm giá kéo dài thêm vài ngày. Đáng chờ với đồ mùa đông, đồ điện tử, quần áo. Hàng mua đợt này thường về Việt Nam sau Tết Dương lịch, cần tính mùa bán.
Nhãn song ngữ Anh – Pháp có gây khó khi bán ở Việt Nam không?
Không gây khó về mặt khách hàng, nhưng nhãn gốc tiếng nước ngoài nói chung khi lưu hành ở Việt Nam cần có nhãn phụ tiếng Việt theo quy định hiện hành với hàng hoá kinh doanh. Hỏi đơn vị tư vấn về yêu cầu nhãn phụ cho nhóm hàng của bạn.
Đồ điện mua ở Canada dùng ở Việt Nam có giống đồ điện Mỹ không?
Giống. Canada dùng điện khoảng 120V, 60Hz và phích cắm kiểu Bắc Mỹ. Mọi lưu ý về điện áp, tần số, biến áp, bảo hành áp dụng như với hàng Mỹ. Đọc nhãn thông số của từng thiết bị trước khi mua.
Người thân ở Canada gửi quà cho gia đình có tính là hàng kinh doanh không?
Quà biếu thực sự cho gia đình dùng khác với hàng gửi về để bán. Quà biếu được xem xét theo quy định về quà biếu hiện hành; hàng để bán phải khai là hàng kinh doanh. Trộn hàng bán vào thùng quà biếu và khai là quà là khai sai bản chất hàng.
Có nên gom hàng Canada chung thùng với hàng Mỹ không?
Nếu người thân ở gần biên giới và tiện mang qua, gom chung có thể tiết kiệm cước. Nhưng việc mang hàng qua biên giới Canada – Mỹ cũng có quy định hải quan riêng của hai nước. Với người bán nhỏ, thường đơn giản hơn là gửi riêng từ mỗi nước.
