Quần áo Hàn Quốc ghi size theo ba kiểu chính: dãy số 44, 55, 66, 77 cho đồ nữ; dãy số theo vòng ngực như 90, 95, 100, 105 cho đồ nam; và chữ S, M, L hoặc "free size" (một cỡ) — kiểu cuối rất phổ biến ở chợ sỉ. Giày Hàn ghi theo chiều dài bàn chân tính bằng milimét, ví dụ 235, 240, 250.
Không kiểu nào trong số đó cho bạn biết chắc một chiếc áo có vừa khách Việt hay không, vì cùng một số nhưng mỗi xưởng cắt một form khác nhau. Cách làm chắc chắn là đọc số để khoanh vùng, rồi đo hàng thật để báo khách. Bài này giải thích từng hệ size, cách đo, cách chọn tỷ lệ size khi mua theo ri và cách viết bảng size cho trang bán hàng.
Ba hệ size người bán Việt gặp ở chợ Hàn
Hệ số 44, 55, 66, 77, 88 là cách gọi size đồ nữ quen thuộc ở Hàn, có gốc từ các số đo cơ thể chuẩn hoá trước đây. Trong đó 55 thường tương ứng cỡ nhỏ tới vừa, 66 là vừa, 77 trở lên là cỡ lớn. Nhiều cửa hàng ghi song song với S, M, L. Đây chỉ là quy ước chung; khoảng chênh giữa hai số liền kề khác nhau giữa các nhà may.
Đồ nam và đồ thể thao hay ghi theo vòng ngực tính bằng centimet: 90, 95, 100, 105, 110. Con số này là vòng ngực của người mặc mà áo nhắm tới, không phải số đo của chiếc áo. Áo ghi 100 thường hợp người có vòng ngực khoảng 100 cm, còn áo thật đo ngang ngực sẽ rộng hơn để có độ cử động. Quần nam ghi theo vòng eo, đơn vị inch hoặc centimet tuỳ nhà sản xuất.
Hệ thứ ba là "free size" — một cỡ duy nhất, thường thấy với áo len, áo khoác dáng rộng, váy suông ở các sạp sỉ. Free size không có nghĩa ai mặc cũng vừa; nó có nghĩa xưởng chỉ cắt một cỡ, thường nhắm tới dáng người nhỏ và vừa. Khách Việt cao lớn hoặc vai rộng mặc free size Hàn hay bị ngắn tay, chật nách. Đồ trẻ em thì ghi theo chiều cao hoặc theo tuổi, mỗi xưởng một kiểu.
Vì sao số trên nhãn không đủ để báo khách
Cùng ghi 66 nhưng một chiếc áo sơ mi dáng ôm và một chiếc áo len dáng rộng có thể chênh nhau gần chục centimet ở ngang ngực. Hàng ở chợ sỉ Hàn đến từ rất nhiều xưởng nhỏ, mỗi xưởng có rập riêng, và xu hướng thời trang Hàn hay đổi giữa dáng ôm với dáng thụng theo mùa. Vì vậy người bán có kinh nghiệm coi số trên nhãn như lời gợi ý, không phải cam kết.
Khách mua online ở Việt Nam lại thường chỉ hỏi "em mặc M có vừa không". Nếu bạn trả lời theo số trên nhãn, tỷ lệ trả hàng sẽ cao, mà hàng xách từ Hàn về thì không đổi lại với sạp được. Câu trả lời đúng là đưa số đo của chính chiếc áo và hướng dẫn khách so với một chiếc áo họ đang mặc vừa.
Một điểm hay bị bỏ qua là chất liệu. Áo thun co giãn bốn chiều tha thứ cho sai lệch vài centimet; áo sơ mi vải không co giãn, áo khoác dạ, quần âu thì không. Khi lấy những món ít co giãn, đo kỹ hơn và chọn tỷ lệ size rộng tay hơn.
Đo hàng mẫu ngay tại chỗ: các số cần ghi
Mang theo thước dây mềm và một cuốn sổ, hoặc ghi vào điện thoại theo mẫu cố định. Mỗi mẫu đo một chiếc, trải phẳng trên mặt bàn, không kéo căng:
- Áo: ngang ngực (đo thẳng từ nách bên này sang nách bên kia), dài áo (từ điểm cao nhất của vai xuống gấu), ngang vai, dài tay (từ đầu vai tới cửa tay).
- Quần: ngang eo (đo thẳng mép cạp), ngang hông, dài quần (từ cạp xuống gấu), đáy trước, ngang ống ở gấu.
- Váy, đầm: ngang ngực, ngang eo, dài từ vai hoặc từ eo xuống gấu, độ xoè gấu nếu là váy xoè.
- Áo khoác: thêm ngang bắp tay và ghi chú có đệm vai, có lót dày không.
- Ghi chú chất liệu: co giãn nhiều, ít hay không; dày hay mỏng; mặc mùa nào ở Việt Nam.
- Ghi chú form: ôm, vừa, rộng, thụng; nếu được, ghi chiều cao, cân nặng của người mẫu mặc thử hoặc của chính bạn khi ướm.
Đo ngang ngực trải phẳng rồi nhân đôi sẽ ra vòng áo; nhiều người bán ghi thẳng số trải phẳng để khách tự so với áo của họ cũng trải phẳng — cách này ít nhầm hơn. Quan trọng là trên trang bán hàng ghi rõ bạn dùng cách đo nào.
Từ nhãn đến số đo: những chỗ hay lệch
Bảng dưới không phải bảng quy đổi chuẩn — không có bảng chuẩn nào đúng cho mọi xưởng. Nó tổng hợp những chỗ thường lệch khi hàng Hàn tới tay khách Việt để bạn biết nên đo kỹ chỗ nào.
| Nhãn thường gặp | Hay hiểu là | Chỗ hay lệch | Nên đo kỹ |
|---|---|---|---|
| 55 | Size S | Có xưởng cắt rộng như M | Ngang ngực, dài áo |
| 66 | Size M | Vai, nách hẹp với khách vai rộng | Ngang vai, bắp tay |
| Free size | Mặc vừa mọi người | Thường nhắm dáng nhỏ, tay ngắn | Dài tay, dài áo |
| 100 (đồ nam) | Size L | Là vòng ngực người mặc, không phải số đo áo | Ngang ngực trải phẳng |
| Quần ghi số eo | Vừa eo là vừa quần | Đáy, hông và dài quần khác dáng Việt | Hông, đáy, dài quần |
Nếu bạn bán thường xuyên một sạp quen, sau vài lô sẽ thấy sạp đó cắt rộng hay cắt nhỏ so với nhãn. Ghi nhận xét này vào sổ mối hàng; nó tiết kiệm rất nhiều thời gian đo ở các chuyến sau.
Giày Hàn ghi theo milimét: đo chân thế nào
Size giày ở Hàn là chiều dài bàn chân tính bằng milimét, bước nhảy thường là 5 mm: 225, 230, 235… Đây là cách ghi trực quan nhất trong các hệ size giày, vì bạn chỉ cần biết chiều dài bàn chân khách. Cách đo đơn giản: khách đứng lên tờ giấy, gót chạm tường, đánh dấu đầu ngón dài nhất, đo từ mép tường tới vạch. Đo cả hai chân, lấy chân dài hơn, nên đo vào buổi chiều khi chân hơi nở.
Có hai điểm cần nói với khách. Thứ nhất, một số dòng giày ghi theo chiều dài lòng giày chứ không phải chiều dài chân, nên người quen mua giày thường cộng thêm vài milimét cho thoải mái; mỗi kiểu giày (giày thể thao, giày búp bê, bốt) có độ dư khác nhau. Thứ hai, size giày chỉ nói chiều dài, không nói độ rộng. Bàn chân người Việt nhiều người bè ngang, mũi giày nhọn kiểu thời trang sẽ chật dù đúng số.
Khi lấy giày theo ri ở chợ, hãy ướm thử ít nhất một đôi trong mỗi mẫu bằng chân thật, ghi lại cảm nhận "đúng size", "rộng nửa size" hay "chật". Một dòng nhận xét như vậy trên trang bán hàng giúp khách chọn đúng hơn mọi bảng quy đổi.
Ướm thử và chụp ảnh mặc thử khi còn ở Hàn
Số đo giúp khách so, nhưng một tấm ảnh mặc thử giúp khách hình dung. Nhiều người bán nhỏ tự ướm mẫu ngay tại chỗ nghỉ, ghi chiều cao, cân nặng và size thường mặc của mình, rồi chụp ảnh từ cổ trở xuống trước gương. Ảnh không cần đẹp như ảnh tạp chí; cần đúng: đứng thẳng, ánh sáng tự nhiên, thấy rõ vai, độ dài tay áo và vị trí gấu so với hông.
Nếu bán cho nhiều dáng người, có thể nhờ một người bạn đồng hành có dáng khác ướm thêm, ghi số đo của họ. Hai ảnh của hai dáng người cạnh nhau trả lời câu hỏi "người như em mặc có vừa không" tốt hơn nhiều so với một bảng số. Không dùng ảnh người mẫu của sạp hay ảnh lấy trên mạng để đăng bán mà không xin phép; ngoài chuyện quyền với hình ảnh, ảnh người mẫu cao thường làm khách hiểu sai độ dài thật.
Ghi chú cảm nhận khi mặc cũng đáng giá: vải có cọ ngứa không, nách có bó khi giơ tay không, quần có tụt khi ngồi không. Những câu như "ngồi lâu hơi bó đùi" hay "vai rộng nên khách vai hẹp mặc bị trễ" là thông tin mà bảng size không có, và khách sẽ nhớ shop nào nói thật những điều đó.
Chọn tỷ lệ size khi mua theo ri cho khách Việt
Ở chợ sỉ, nhiều sạp bán theo ri cố định: một dây gồm đủ size hoặc đủ màu, không tách lẻ. Khi sạp cho chọn, tỷ lệ size quyết định bao nhiêu chiếc nằm lại kho. Ví dụ giả định với một mẫu áo len có ba size: nếu khách quen của bạn phần lớn là nữ văn phòng dáng vừa, tỷ lệ có thể là hai S, ba M, một L; nếu shop bán nhiều cho khách dáng đầy đặn, đảo sang một S, hai M, ba L.
Tỷ lệ tốt nhất đến từ dữ liệu của chính bạn, không đến từ lời khuyên chung. Mở lịch sử đơn hàng vài tháng gần nhất, đếm size khách đã mua và đã đổi trả. Size nào bị đổi nhiều nghĩa là form hàng bạn lấy đang lệch với tệp khách. Nếu chưa có dữ liệu, chuyến đầu nên lấy ít mẫu, đủ size, rồi ghi lại size nào bán hết trước.
Với hàng free size, câu hỏi không còn là tỷ lệ mà là có hợp tệp khách hay không. Nếu khách của bạn đa số cao trên trung bình, nên bớt free size và tăng những mẫu có size rõ ràng. Chiếc áo đẹp nhưng không ai mặc vừa vẫn là hàng tồn.
Viết bảng size và chính sách đổi trên trang bán hàng
Mỗi mẫu nên có một bảng nhỏ ghi số đo thật theo đúng các mục đã đo ở chợ, kèm một dòng mô tả form và chất liệu. Thêm một câu hướng dẫn: "Bạn trải phẳng một chiếc áo đang mặc vừa, đo ngang ngực và dài áo rồi so với bảng". Cách này giúp khách tự quyết, và khi có tranh chấp, bạn có căn cứ đã công bố.
Chính sách đổi trả nên viết ngắn và thật. Hàng lấy từ Hàn không đổi với sạp được, nên phần lớn shop nhỏ chỉ hỗ trợ đổi size khi còn hàng, hoặc nhận lại hàng còn nguyên tem trong một khoảng thời gian ngắn, khách chịu phí gửi. Dù chọn cách nào, ghi rõ trước khi khách đặt, đừng thương lượng sau khi hàng đã tới tay.
Đừng hứa "chuẩn size Việt". Không có chuẩn size chung nào cho người Việt mà mọi xưởng Hàn theo. Cách nói trung thực hơn: "số đo thật của sản phẩm như bảng, form hơi ôm, người mẫu cao bao nhiêu mặc size này". Khách đánh giá cao sự rõ ràng hơn một lời hứa không giữ được.
Câu hỏi thường gặp
Size 55 Hàn Quốc tương đương size gì ở Việt Nam?
Thường được hiểu gần với cỡ S tới nhỏ của M, nhưng không có quy đổi cố định vì mỗi xưởng cắt một form. Hãy dựa vào số đo thật của sản phẩm, đặc biệt là ngang ngực và dài áo, thay vì chỉ dựa vào con số trên nhãn.
Free size Hàn Quốc mặc vừa người bao nhiêu ký?
Không có con số chung. Free size là một cỡ duy nhất do xưởng chọn, thường nhắm dáng nhỏ và vừa. Cùng một mức cân nặng, người cao và người thấp, vai rộng và vai hẹp mặc rất khác nhau, nên cần báo số đo áo thay vì cân nặng.
Giày Hàn size 240 là size bao nhiêu ở Việt Nam?
Số 240 nghĩa là chiều dài khoảng 240 mm. Các cửa hàng ở Việt Nam dùng nhiều hệ size khác nhau theo hãng nên không có một con số tương ứng cố định. Cách chắc nhất là đo chiều dài bàn chân khách bằng milimét rồi so trực tiếp.
Có nên tin bảng quy đổi size trên mạng không?
Chỉ nên dùng để khoanh vùng. Bảng quy đổi chung không tính tới form từng xưởng, chất liệu và kiểu dáng theo mùa. Với hàng lấy từ chợ sỉ Hàn, số đo thật của từng mẫu đáng tin hơn mọi bảng chung.
Đồ trẻ em Hàn ghi size theo gì?
Thường theo chiều cao của trẻ hoặc theo độ tuổi, tuỳ xưởng. Theo chiều cao dễ dùng hơn vì trẻ cùng tuổi chênh nhau nhiều. Khi bán, hỏi chiều cao hiện tại của bé và khuyên khách chọn rộng một chút vì trẻ lớn nhanh.
Khách mặc không vừa thì xử lý thế nào khi hàng không đổi với sạp được?
Áp dụng đúng chính sách đã ghi trước: đổi size nếu còn hàng, hoặc nhận lại trong thời hạn ngắn với điều kiện còn nguyên tem. Hàng nhận lại có thể bán cho khách khác với mô tả rõ. Giảm tỷ lệ này bằng cách báo số đo thật ngay từ đầu.