Đóng hàng tại Thái Lan có ba việc phải làm đúng: chọn vỏ hợp với loại hàng (bao tải dệt cho quần áo, thùng carton chắc cho đồ dễ vỡ và đồ khô), chống ướt từ bên trong, và ghi mã kiện kèm danh sách hàng để đối chiếu khi nhận. Đóng đúng giúp hàng về nguyên vẹn, giảm cân quy đổi nên giảm cước, và khi thiếu hoặc hỏng thì có căn cứ để khiếu nại.
Bài này dành cho người tự đóng ở phòng khách sạn và cả người thuê đóng tại chợ, vì dù thuê, bạn vẫn cần biết thế nào là đóng đúng để kiểm tra người làm. Trang không nhận đóng hàng hay gửi hàng.
Bao tải hay thùng carton: chọn theo loại hàng
Người đánh hàng Thái thường dùng hai loại vỏ chính. Chọn sai vỏ là nguyên nhân phổ biến của hàng móp, bẹp, ướt.
| Loại hàng | Vỏ hợp | Lý do | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Quần áo, đồ vải | Bao tải dệt, lót túi nilon bên trong | Nhẹ, ép gọn được, ít sợ va đập | Gấp chặt, hút bớt khí để giảm thể tích |
| Đồ ăn khô đóng gói | Thùng carton nhiều lớp | Chống bẹp gói, giữ hình hộp | Xếp chặt, không để khoảng trống |
| Đồ gia dụng nhựa, kim loại | Thùng carton, chèn góc | Giữ hàng không cấn nhau | Vật nặng xếp dưới |
| Đồ dễ vỡ (gốm, thuỷ tinh) | Thùng carton dày, bọc từng món | Chống va đập | Cân nhắc có nên gửi theo đường dài nhiều chặng |
| Mỹ phẩm, chai lọ | Thùng carton, từng chai trong túi kín | Chống rò rỉ làm hỏng hàng khác | Hỏi bên vận chuyển trước về chất lỏng, bình xịt |
Một nguyên tắc chung: không trộn hàng nặng với hàng nhẹ dễ bẹp trong cùng một kiện, và không trộn chất lỏng với đồ vải. Tách kiện theo loại hàng cũng giúp bạn chia đường gửi cho hợp, như bài so sánh các đường đưa hàng Thái về đã nói.
Chống ướt và chống bẹp từng bước
Hàng đi đường dài có thể gặp mưa khi bốc dỡ, nằm cạnh kiện ẩm, bị xếp chồng nhiều tầng. Trình tự đóng một kiện:
- Lót một túi nilon lớn hoặc nhiều túi nhỏ bên trong vỏ trước khi cho hàng vào. Đây là lớp chống ướt chính, quan trọng hơn mọi thứ quấn bên ngoài.
- Với quần áo: gấp, để trong túi riêng theo mẫu hoặc theo size, ép bớt khí rồi mới cho vào bao.
- Với thùng: đặt món nặng nhất xuống đáy, món nhẹ lên trên; lấp khoảng trống bằng giấy vụn hoặc vật chèn để hàng không xô lệch.
- Buộc chặt miệng túi lót trong, rồi đóng vỏ ngoài: khâu hoặc buộc miệng bao, dán băng keo chữ H cho đáy và nắp thùng.
- Quấn thêm màng bọc nhựa bên ngoài nếu kiện đi đường dài, đường biển, hoặc vào mùa mưa.
- Kiểm tra lại: nhấc thử kiện, lắc nhẹ; nghe tiếng hàng xô trong thùng là chưa chèn đủ.
Đóng xong, cân và đo kích thước từng kiện, ghi vào danh sách. Số liệu này dùng để đối chiếu với cân của bên vận chuyển và tính cân quy đổi, như bài đọc báo giá đã hướng dẫn.
Ghi mã kiện và danh sách hàng
Khi một lô có năm, mười kiện từ nhiều chợ, mã kiện và danh sách hàng là thứ giúp bạn biết ngay thiếu cái gì khi nhận.
Mã kiện ghi gì
Mỗi kiện ghi một mã nhận diện của bạn (ví dụ chữ cái viết tắt tên shop và ngày gửi), số thứ tự kiện trên tổng số kiện (1/5, 2/5…) và số điện thoại người nhận nếu bên vận chuyển yêu cầu. Viết bằng bút lông dầu trên ít nhất hai mặt kiện, hoặc dán phiếu đã in, và dán băng keo trong đè lên để chống nhoè.
Không ghi gì ra ngoài
Không ghi tên hàng giá trị cao, giá trị tiền hay tên thương hiệu lên vỏ kiện. Kiện ghi rõ hàng giá trị dễ thành mục tiêu bị rạch, lấy bớt trên đường.
Danh sách hàng trong từng kiện
Mỗi kiện kèm một danh sách hàng: tên hàng, số lượng, size hoặc màu nếu cần. Một bản bỏ trong kiện, một bản bạn giữ, một bản gửi cho bên vận chuyển nếu họ khai báo hải quan cho bạn. Danh sách này phải khớp với hàng thật và với biên nhận mua hàng: đó là cơ sở để khai báo đúng.
Ảnh và video
Chụp ảnh hàng trước khi đóng, quay video lúc đóng và dán kín, chụp ảnh kiện đã ghi mã. Khi nhận hàng ở Việt Nam, quay video lúc mở kiện. Hai đoạn video là bằng chứng mạnh nhất khi khiếu nại thiếu, tráo hay hỏng.
Vật tư nên chuẩn bị trước
Người đi lấy hàng thường xuyên có một bộ đồ nghề nhỏ mang theo hoặc mua ngay ngày đầu ở gần chợ. Thiếu một món là mất cả buổi tối đi tìm. Danh sách gợi ý:
- Băng keo trong khổ lớn, hai ba cuộn; dụng cụ cắt băng keo có lưỡi gấp an toàn.
- Túi nilon lớn để lót trong bao và thùng, túi zip nhỏ cho chai lọ, phụ kiện rời.
- Bút lông dầu hai màu để ghi mã kiện, một cuộn băng keo trong để dán đè lên chữ.
- Dây buộc hoặc dây rút nhựa cho miệng bao tải.
- Cân treo hành lý và thước dây để đo, cân từng kiện.
- Màng bọc nhựa cuộn nhỏ cho kiện đi đường dài.
- Sổ hoặc ứng dụng ghi chép để lập danh sách hàng từng kiện, kèm điện thoại đủ pin để quay video.
- Bao tải dệt và thùng carton: thường mua được quanh khu chợ sỉ, không cần mang từ Việt Nam.
Hai món hay bị quên nhất là thước dây và cân. Không có chúng, bạn không biết kiện của mình bị tính bao nhiêu cân cho tới khi nhận hoá đơn của bên vận chuyển, lúc đó đã muộn để đóng lại.
Kích thước kiện, khối lượng tối đa và sức khuân vác
Bên vận chuyển thường có giới hạn khối lượng và kích thước cho mỗi kiện. Kiện vượt giới hạn có thể bị tính phụ phí hàng cồng kềnh, phụ phí xử lý thủ công, hoặc bị yêu cầu chia lại. Hỏi giới hạn này trước khi đóng, nhất là khi bạn định dồn nhiều hàng vào một bao lớn.
Ngoài giới hạn của bên vận chuyển còn có giới hạn của người khuân. Một bao quá nặng khó bốc xếp, dễ bị kéo lê, quăng quật, rách đáy. Kiện vừa sức một người nhấc thường được đối xử nhẹ tay hơn, và khi hỏng chỉ hỏng một phần lô.
Có một sự đánh đổi với cân quy đổi: nhiều kiện nhỏ thì phần làm tròn cộng lại lớn hơn, một kiện to thì khó bốc xếp. Cách cân bằng thường gặp là đóng các kiện cỡ trung bình, đồng đều, mỗi kiện một loại hàng, ép chặt để không có khoảng trống. Ví dụ giả định: thay vì một bao 40 kg, đóng hai bao 20 kg cùng kích thước, mỗi bao ghi số 1/2, 2/2.
Với hàng đi máy bay, kiện quá dài hoặc quá cao có thể không vừa khoang chứa của một số loại máy bay, hoặc phải chờ chuyến phù hợp. Đây là lý do nên hỏi trước nếu bạn gửi đồ dài như cây treo quần áo, khung kệ.
Tự đóng hay thuê đóng tại chợ
Quanh các khu chợ sỉ lớn ở Bangkok thường có người và điểm nhận đóng hàng, gom hàng cho khách nước ngoài, kể cả khách Việt. Thuê đóng tiết kiệm sức và thời gian: bạn mua xong ở sạp, gửi hàng tới điểm đóng, họ đóng và chuyển cho bên vận chuyển. Tự đóng thì rẻ hơn nhưng tốn công, cần chỗ rộng, vật tư và sức khuân vác.
Thuê đóng có hai rủi ro cần quản lý. Thứ nhất là thiếu hoặc tráo hàng giữa lúc bạn giao và lúc kiện được dán kín. Cách giảm rủi ro: đếm hàng khi giao, có mặt lúc đóng nếu được, hoặc đề nghị quay video. Thứ hai là đóng cẩu thả: kiện to hơn cần thiết (tăng cân quy đổi), thiếu lớp chống ướt, hàng nặng nhẹ trộn lẫn. Biết cách đóng đúng giúp bạn yêu cầu được người làm.
Hỏi trước: phí đóng tính theo kiện hay theo vật tư, có quay video không, vỏ bao và thùng của ai, hàng được giữ ở điểm đóng bao lâu trước khi chuyển đi. Ghi lại câu trả lời bằng tin nhắn.
Với lô nhỏ chỉ vài túi hàng mẫu, tự đóng ở phòng khách sạn là đủ. Với lô lớn từ nhiều chợ, kết hợp thường hợp lý: gửi phần lớn qua điểm đóng gần chợ, tự giữ và đóng phần hàng giá trị cao hoặc cần cẩn thận.
Những lỗi đóng hàng làm mất tiền
Kiện quá to so với hàng. Tăng cân quy đổi, tăng cước. Chọn bao, thùng vừa khít; gấp và ép hàng.
Không lót túi chống ướt bên trong. Màng quấn ngoài rách là nước vào thẳng hàng. Lớp lót trong mới là lớp bảo vệ chính.
Trộn chất lỏng với quần áo. Một chai rò rỉ có thể làm hỏng cả bao. Tách kiện, bọc từng chai trong túi kín.
Không ghi số kiện trên tổng số. Thiếu một kiện mà không biết, tới khi kiểm lại hàng mới phát hiện thì đã khó khiếu nại.
Danh sách hàng không khớp hàng thật. Gây khó khi khai báo, có thể làm chậm thông quan và rủi ro bị coi là khai sai.
Ghi giá trị, thương hiệu ra ngoài vỏ. Biến kiện thành mục tiêu. Thông tin này chỉ để trong danh sách hàng.
Không quay video. Khi tranh chấp, lời nói của bạn chống lại lời nói của bên kia. Video giải quyết việc này.
Khi nhận hàng ở Việt Nam: khép lại vòng đóng gói
Đóng hàng chỉ hoàn tất khi bạn mở kiện và đối chiếu ở đầu nhận. Trước khi ký nhận, kiểm số kiện so với danh sách, nhìn tình trạng vỏ: kiện móp, rách, băng keo bị dán lại khác màu là dấu hiệu cần ghi chú ngay với người giao hoặc chụp ảnh tại chỗ.
Mở kiện có quay video liên tục từ lúc kiện còn nguyên. Đếm hàng theo danh sách bỏ trong kiện. Hàng thiếu, hỏng, ướt: chụp ảnh, ghi lại, báo bên vận chuyển trong thời hạn họ quy định, thường là ngắn. Danh mục thanh toán, kiểm hàng và rủi ro của trang có bài riêng về kiểm hàng khi nhận.
Cuối cùng, ghi vào sổ: lô này đóng thế nào, kiện nào có vấn đề, vấn đề do đâu. Sau vài lô, bạn sẽ biết cách đóng nào hợp với loại hàng nào và điểm đóng nào làm cẩn thận.
Nếu nhận hàng qua kho của bên vận chuyển thay vì giao tận nơi, đến kho đúng hẹn và mang theo danh sách kiện. Hàng để quá thời hạn lưu kho miễn phí có thể bị tính phí, và kiện để lâu trong kho ẩm cũng dễ hỏng hơn.
Câu hỏi thường gặp
Quần áo nên đóng bao tải hay thùng carton?
Thường là bao tải dệt có lót túi nilon bên trong: nhẹ, ép gọn được, ít sợ va đập, giúp giảm cân quy đổi. Thùng carton hợp hơn cho đồ dễ bẹp, đồ khô, đồ gia dụng và hàng cần giữ hình dáng.
Làm sao chống ướt cho kiện hàng đi đường dài?
Lớp quan trọng nhất là túi nilon lót bên trong, buộc kín trước khi đóng vỏ. Quấn thêm màng bọc nhựa bên ngoài nếu đi đường biển, đường bộ dài hoặc mùa mưa. Đồ khô, mỹ phẩm nên có thêm túi kín riêng cho từng nhóm.
Có nên ghi tên hàng lên vỏ kiện không?
Không nên ghi tên hàng giá trị cao, giá tiền hay thương hiệu ra ngoài. Ngoài vỏ chỉ ghi mã nhận diện, số kiện trên tổng số và thông tin người nhận theo yêu cầu của bên vận chuyển. Chi tiết hàng để trong danh sách bỏ trong kiện.
Thuê người đóng hàng tại chợ có an toàn không?
An toàn hơn khi bạn đếm hàng lúc giao, có mặt lúc đóng hoặc yêu cầu quay video, và thoả thuận rõ phí, vật tư, thời gian giữ hàng bằng tin nhắn. Bắt đầu bằng lô nhỏ để thử trước khi giao lô lớn.
Mỹ phẩm dạng lỏng đóng chung với quần áo được không?
Không nên. Một chai rò rỉ có thể làm hỏng cả kiện. Đóng riêng, bọc từng chai trong túi kín, chèn chặt trong thùng. Hỏi trước bên vận chuyển xem chất lỏng, bình xịt có được đi đường bạn chọn không, và nhớ thủ tục công bố mỹ phẩm khi bán.
Danh sách hàng trong kiện cần ghi chi tiết đến đâu?
Đủ để người khác đối chiếu được: tên hàng, số lượng, size hoặc màu khi cần. Danh sách phải khớp hàng thật và biên nhận mua. Đây là căn cứ khai báo hải quan và kiểm hàng khi nhận, nên thiếu hay sai đều gây rắc rối.