Với chuyến lấy hàng Thái Lan, vé máy bay nên chọn theo lịch chợ chứ không theo giá vé rẻ nhất: bay sang sao cho kịp buổi chợ sáng đầu tiên, bay về sao cho còn trọn buổi cuối, và mua sẵn hành lý ký gửi đủ cho hàng định mang theo. Phần lớn hàng mua nên gửi theo đường vận chuyển, chỉ mang theo người phần hàng mẫu cần ngay, và phần đó vẫn phải được khai báo đúng nếu là hàng mua để bán.
Bài này đi qua các quyết định khi đặt vé: chọn sân bay đến ở Bangkok, chọn giờ bay, mua thêm hành lý trước hay tại quầy, vé linh hoạt hay không hoàn, và cách tính tiền vé vào giá vốn. Mọi con số là ví dụ giả định; giá vé, quy định hành lý thay đổi theo hãng và thời điểm, cần kiểm khi đặt.
Hai sân bay ở Bangkok: chọn chỗ hạ cánh theo nơi ở và chợ
Bangkok có hai sân bay quốc tế: Suvarnabhumi ở phía đông và Don Mueang ở phía bắc. Nhiều hãng bay giá rẻ khai thác ở Don Mueang, các hãng truyền thống phần lớn ở Suvarnabhumi, nhưng phân bổ này có thể thay đổi; khi đặt vé, nhìn mã sân bay trên vé (BKK cho Suvarnabhumi, DMK cho Don Mueang) chứ đừng chỉ đọc chữ "Bangkok".
Từ Suvarnabhumi có tuyến tàu sân bay chạy vào trung tâm và dừng ở ga gần khu Pratunam, rất tiện nếu bạn ở quanh khu chợ quần áo. Don Mueang nằm xa các khu chợ sỉ hơn về phía bắc; vào thời điểm viết có tuyến đường sắt ngoại ô nối vào thành phố, ngoài ra có xe buýt và taxi. Bài về tàu điện tới các chợ sỉ trong danh mục này có phần chi tiết.
Chênh lệch giá vé giữa hai sân bay đôi khi bị xoá mất bởi tiền đi lại và thời gian vào thành phố. Hãy tính trọn chặng từ nhà ở Việt Nam đến chỗ ở tại Bangkok: vé, hành lý, xe ra sân bay, xe vào thành phố, và số giờ bạn mất. Với chuyến ba ngày, mất thêm nửa buổi đi lại là mất một phần sáu thời gian đi chợ.
Nếu bay từ miền Bắc hoặc miền Trung, kiểm thêm đường bay thẳng có đều không; bay nối chuyến qua sân bay khác làm tăng thời gian và rủi ro thất lạc hành lý.
Chọn giờ bay theo lịch chợ
Chợ sỉ quần áo thường đông nhất buổi sáng; nhiều khu bán buôn mở từ rất sớm. Chọn giờ bay là chọn xem bạn có mất buổi sáng nào không.
| Chặng | Lựa chọn hay gặp | Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|---|---|
| Bay sang | Chuyến chiều hoặc tối hôm trước ngày đi chợ | Ngủ một đêm, sáng hôm sau vào chợ đúng giờ đông | Thêm một đêm ở khách sạn |
| Bay sang | Chuyến sáng sớm, đi chợ ngay buổi chiều | Tiết kiệm một đêm | Mệt, buổi chiều nhiều sạp sỉ đã thưa hàng |
| Bay về | Chuyến chiều tối ngày cuối | Còn trọn buổi sáng cuối để mua bù, gửi hàng, trả phòng | Về tới nhà muộn |
| Bay về | Chuyến sáng ngày cuối | Về sớm | Mất buổi sáng cuối, dễ phải gửi hàng vội từ tối hôm trước |
Với người mới, cặp "bay sang tối hôm trước, bay về chiều tối ngày cuối" thường cho nhiều thời gian đi chợ nhất. Nhớ tính thời gian ra sân bay, làm thủ tục và kiểm tra an ninh với một kiện hành lý lớn; đừng xếp buổi gửi hàng sát giờ bay.
Hành lý ký gửi: mua trước, mua đủ, đóng đúng
Phần hành lý là nơi người đi lấy hàng hay bị tốn tiền ngoài dự tính nhất.
Vé giá rẻ thường chưa gồm hành lý ký gửi
Nhiều hạng vé, nhất là của hãng giá rẻ, chỉ gồm hành lý xách tay. Hành lý ký gửi mua thêm theo từng mức cân. Thông thường, mua kèm khi đặt vé hoặc mua trước giờ bay qua kênh của hãng rẻ hơn mua tại quầy sân bay, nhưng chính sách mỗi hãng một khác, nên đọc kỹ khi đặt.
Chiều đi nhẹ, chiều về nặng
Người đi lấy hàng thường mang chiều đi rất ít đồ, nhưng chiều về có thể cần nhiều cân hơn. Nhiều hãng cho mua mức hành lý khác nhau cho từng chiều. Mang theo một túi vải gấp gọn hoặc va li mềm rỗng để chiều về có chỗ đựng.
Cân trước khi ra sân bay
Một chiếc cân treo hành lý nhỏ giúp bạn biết túi đang nặng bao nhiêu ngay ở phòng khách sạn. Quá cân tại quầy thường bị thu phí cao và mất thời gian dỡ hàng ra xếp lại giữa sảnh.
Hàng dễ vỡ, hàng lỏng
Hành lý ký gửi bị bốc xếp mạnh tay. Hàng dễ vỡ nên chèn kỹ hoặc gửi theo đường hàng hoá. Chất lỏng, bình xịt, pin rời có quy định riêng về hành lý xách tay và ký gửi theo quy định an toàn hàng không; kiểm trên trang của hãng trước khi đóng.
Hộ chiếu, nhập cảnh Thái và giấy tờ mang theo
Công dân Việt Nam được miễn thị thực khi vào Thái Lan ngắn ngày theo thoả thuận giữa các nước ASEAN; thời gian lưu trú được phép, điều kiện về mục đích chuyến đi và giấy tờ có thể thay đổi, nên kiểm thông tin của cơ quan lãnh sự trước mỗi chuyến. Hộ chiếu nên còn hạn đủ dài theo yêu cầu của hãng bay và nước đến; nhiều hãng từ chối chở khách có hộ chiếu sắp hết hạn.
Vào thời điểm viết, Thái Lan yêu cầu khách nước ngoài khai thông tin nhập cảnh trực tuyến trước chuyến bay. Thủ tục này đổi theo thời gian, nên trước khi bay hãy kiểm yêu cầu hiện hành trên kênh chính thức của Thái Lan, tránh các trang trung gian thu phí khai hộ.
Khi nhập cảnh, cán bộ có thể hỏi mục đích chuyến đi, nơi ở, vé chiều về và tiền mang theo. Trả lời đúng sự thật. Mang theo bản in hoặc ảnh chụp đặt phòng, vé chiều về. Nếu mang tiền mặt nhiều, kiểm quy định khai báo ngoại tệ của cả hai nước và khai đầy đủ.
Một chuyến lấy hàng ngắn không phải là đi làm việc tại Thái. Không nhận lời làm thuê, bán hàng, giao hàng tại Thái trong chuyến đi: việc làm đòi hỏi giấy phép theo luật Thái và vi phạm có thể dẫn tới bị trục xuất, cấm nhập cảnh.
Hàng mang theo người: ranh giới giữa hành lý và hàng buôn
Đây là phần quan trọng nhất của bài, dù ngắn. Hàng bạn mua để bán là hàng hoá thương mại, không phải đồ dùng cá nhân, dù nó nằm trong va li của bạn. Chính sách miễn thuế hay tiêu chuẩn hành lý dành cho hành khách được thiết kế cho đồ dùng cá nhân và quà tặng hợp lý, không dành cho hàng mua về kinh doanh.
Khi về tới sân bay Việt Nam, hành khách có hàng hoá phải khai báo thì đi theo luồng khai báo (thường gọi là lối đỏ) và làm thủ tục theo quy định hiện hành. Đi qua luồng không khai báo với một va li quần áo mới cùng mẫu, đủ size, là đặt mình vào rủi ro bị kiểm tra, tạm giữ hàng và xử phạt.
Vì vậy, cách làm thông thường của người đánh hàng là: phần lớn hàng gửi theo đường vận chuyển có khai báo; chỉ mang theo người một ít hàng mẫu cần ngay, và hiểu rằng phần đó vẫn là hàng hoá. Câu hỏi "mang theo bao nhiêu thì không phải khai" không có câu trả lời an toàn trong một bài viết; định mức và cách xác định hàng hoá do quy định hiện hành và cán bộ hải quan áp dụng. Hỏi hải quan cửa khẩu hoặc tra cổng thông tin hải quan trước chuyến đi.
Một điều tuyệt đối không làm: nhận cầm hộ hành lý, kiện hàng của người khác, kể cả người quen trong chợ, dù được trả tiền. Bạn chịu trách nhiệm về mọi thứ trong hành lý đứng tên mình. Danh mục hàng xách tay, mua hộ và order của trang có bài riêng về ranh giới này.
Vé linh hoạt hay vé không hoàn: chọn theo độ chắc của lịch
Vé không hoàn, không đổi. Rẻ nhất, hợp khi lịch đã chắc chắn, chợ không nghỉ, bạn không phụ thuộc người khác. Đổi ý là mất gần như toàn bộ.
Vé đổi được có phí. Đắt hơn một chút, cho phép dời ngày khi có việc. Hợp khi bạn chờ người mua hộ hoặc sạp quen xác nhận hàng về.
Vé linh hoạt. Đắt nhất. Ít khi đáng với chuyến lấy hàng ngắn, trừ khi bạn đi thường xuyên và lịch hay thay đổi.
Ngày lễ ở Thái. Một số dịp lễ lớn của Thái, chợ có thể vắng hoặc nghỉ một phần, đường phố đông, giá phòng cao. Tra lịch lễ của Thái trước khi chốt ngày, và hỏi mối quen nếu có.
Mùa cao điểm ở Việt Nam. Trước Tết, cuối năm, vé thường cao và hàng gửi về cũng chậm vì nhiều người cùng gửi. Nếu cần hàng bán Tết, đi sớm hơn nhiều người nghĩ.
Tên trên vé phải khớp hộ chiếu. Sai một chữ cái, thiếu tên đệm hay đảo họ tên có thể bị từ chối lên máy bay hoặc mất phí sửa tên. Khi đặt vé cho cả nhóm, kiểm từng tên theo đúng trang thông tin của hộ chiếu, không theo tên thường gọi.
Tính vé máy bay vào giá vốn
Vé máy bay, hành lý ký gửi, đi lại hai đầu, chỗ ở, ăn uống là chi phí cố định của chuyến, không phụ thuộc bạn mua nhiều hay ít hàng. Chúng phải được chia vào giá vốn của từng sản phẩm, nếu không bạn sẽ tưởng mình lời mà thật ra lỗ.
Ví dụ giả định: vé khứ hồi kèm hành lý và đi lại hai đầu tổng 8 đơn vị tiền, chỗ ở và ăn ba ngày 4 đơn vị, tổng chi phí cố định 12 đơn vị. Bạn mang về 120 sản phẩm thì mỗi sản phẩm gánh 0,1 đơn vị. Nếu một sản phẩm mua giá 1 đơn vị, riêng phần chuyến đi đã cộng thêm 10% vào giá vốn, chưa kể cước chuyển hàng, thuế và hàng lỗi.
Phép tính này cũng giúp quyết định có nên đi hay không. Nếu lô định mua quá nhỏ để chia chi phí chuyến, nhờ người mua hộ hoặc đặt từ xa có thể hợp lý hơn. Bài so sánh các cách nhập hàng Thái cho shop nhỏ trong danh mục này đặt các lựa chọn cạnh nhau.
Ghi lại tổng chi phí của từng chuyến vào sổ. Sau ba bốn chuyến, bạn sẽ biết chuyến nào hiệu quả và vì sao, thay vì chỉ nhớ cảm giác "chuyến này mua được nhiều".
Câu hỏi thường gặp
Nên bay vào sân bay nào ở Bangkok khi đi lấy hàng?
Tuỳ chỗ ở và hãng bay. Suvarnabhumi có tàu sân bay chạy thẳng tới gần khu Pratunam; Don Mueang nằm xa các chợ sỉ hơn. So tổng chi phí và thời gian từ nhà đến chỗ ở, không chỉ giá vé, rồi kiểm mã sân bay trên vé khi đặt.
Có nên mang hết hàng về theo hành lý ký gửi cho đỡ tiền gửi?
Không nên. Hàng mua để bán là hàng hoá thương mại, phải được khai báo theo quy định hiện hành. Mang số lượng lớn theo hành lý vừa rủi ro bị giữ, bị phạt, vừa không có chứng từ để bán. Gửi phần lớn hàng theo đường vận chuyển có khai báo.
Mua thêm hành lý ký gửi lúc nào thì rẻ?
Thường rẻ hơn nếu mua kèm khi đặt vé hoặc trước giờ bay qua kênh của hãng, so với mua tại quầy sân bay. Chính sách mỗi hãng khác nhau, nên đọc kỹ điều kiện khi đặt và cân thử túi trước khi ra sân bay.
Vé không hoàn có hợp với chuyến lấy hàng không?
Hợp nếu lịch của bạn chắc chắn và không phụ thuộc ai. Nếu bạn đang chờ sạp quen hay người mua hộ xác nhận, vé đổi được có phí an toàn hơn. Khoản chênh nhỏ so với rủi ro mất trắng tiền vé khi phải dời ngày.
Có nên nhận cầm hộ đồ cho người quen trong chợ không?
Không. Bạn chịu trách nhiệm pháp lý với mọi thứ trong hành lý đứng tên mình. Kiện hàng của người khác có thể chứa hàng cấm, hàng phải khai báo mà bạn không biết. Lời nhờ có kèm tiền công càng là lý do để từ chối.
Đi lấy hàng dịp lễ của Thái có được không?
Được, nhưng một số dịp lễ lớn chợ có thể vắng hoặc nghỉ một phần, giao thông đông và giá phòng cao. Tra lịch lễ chính thức của Thái trước khi đặt vé, và hỏi mối sạp quen xem chợ có mở bình thường không.