Dubai là trung tâm thương mại và tái xuất lớn của Trung Đông: hàng hoá từ Trung Quốc, Ấn Độ, châu Âu và nhiều nơi khác đổ về đây rồi được bán tiếp sang châu Phi, Trung Á, các nước vùng Vịnh. Với người bán nhỏ Việt Nam, điều đó có nghĩa là phần lớn hàng ở Dubai không phải hàng "của Dubai", và nhiều món có thể mua gần hơn với giá vốn thấp hơn.
Dubai chỉ đáng cân nhắc khi bạn bán nhóm hàng mang đặc trưng Trung Đông mà nguồn gần không có: chà là và đồ ăn kiểu vùng Vịnh, đồ trang trí, đèn lồng, thảm, nước hoa và trầm theo phong cách Ả Rập. Bài này giải thích vì sao Dubai là trung tâm trung chuyển, các khu chợ được biết đến, từng nhóm hàng vướng gì khi về Việt Nam, và phép tính để quyết định có nên đi. Thị thực và quy định nhập cảnh cần kiểm cơ quan lãnh sự hiện hành.
Vì sao Dubai là nơi hàng hoá đi qua
Vị trí giữa châu Á, châu Âu và châu Phi, cảng biển và sân bay lớn, các khu thương mại tự do với thủ tục thuận lợi cho hàng tái xuất là những lý do khiến Dubai trở thành điểm trung chuyển. Thương nhân từ nhiều nước đến đây mua hàng với số lượng lớn rồi chở về nước mình, có khi bằng thuyền gỗ truyền thống chạy dọc vùng Vịnh.
Hệ quả cho người đi lấy hàng: ở các khu chợ sỉ Dubai, bạn sẽ gặp rất nhiều hàng điện tử, đồ gia dụng, quần áo, đồ chơi sản xuất ở Trung Quốc hay Ấn Độ. Với những nhóm này, người bán Việt Nam mua trực tiếp ở nước sản xuất hoặc qua nguồn trong nước gần như luôn rẻ hơn, vì không phải trả thêm một tầng vận chuyển và một tầng thương nhân trung gian.
Đồng tiền dirham của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất neo tỉ giá với đô la Mỹ, nên giá cả ổn định theo đô la. Điều này thuận tiện cho tính toán nhưng không làm hàng rẻ hơn.
Đối tượng Dubai phục vụ tốt nhất là thương nhân cần mua nhiều loại hàng từ nhiều nguồn ở một nơi, với số lượng lớn, để chở đi những thị trường không có đường mua trực tiếp thuận lợi. Shop nhỏ Việt Nam không ở trong nhóm này, trừ khi tìm hàng đặc trưng Trung Đông.
Nhóm hàng ở Dubai và mức hợp với shop Việt
Bảng dưới phân loại theo cách người bán nhỏ nên suy nghĩ, không phải danh sách đầy đủ.
| Nhóm hàng | Hàng thường đến từ đâu | Mức hợp với shop Việt | Vướng chính khi về |
|---|---|---|---|
| Chà là, đồ ngọt, hạt kiểu vùng Vịnh | Các nước Trung Đông, Bắc Phi | Có thể hợp nếu khách thích đặc sản | Thực phẩm nhập khẩu: hồ sơ, nhãn, hạn dùng |
| Nước hoa kiểu Ả Rập, tinh dầu thơm | Vùng Vịnh, nhiều nơi khác | Ngách, khách yêu mùi hương | Mỹ phẩm phải công bố; chất lỏng dễ cháy khi gửi bay |
| Trầm, hương đốt kiểu Trung Đông | Nhiều nguồn | Ngách nhỏ | Hàng dễ cháy khi vận chuyển; nguồn gốc nguyên liệu |
| Đèn lồng, đồ đồng, đồ trang trí, thảm | Trung Đông, Ấn Độ, Trung Quốc | Hợp shop decor, quán cà phê theo chủ đề | Cồng kềnh, dễ vỡ; nhiều món thực ra làm ở nơi khác |
| Điện tử, gia dụng, quần áo, đồ chơi | Phần lớn Trung Quốc, Ấn Độ | Kém hợp | Giá thường cao hơn mua tại nguồn; rủi ro phiên bản, bảo hành |
| Hàng hiệu, đồng hồ, túi | Nhiều nguồn, có cả hàng nhái | Rủi ro cao | Hàng nhái nhãn hiệu; khai báo hàng giá trị cao |
Nhìn bảng có thể thấy: những gì "có vẻ rẻ" ở Dubai thường là hàng trung chuyển, còn những gì đặc trưng của vùng thì nhiều khả năng vướng thủ tục thực phẩm, mỹ phẩm hoặc khó vận chuyển.
Các khu chợ được biết đến và cách nhìn đúng
Tên khu chợ, khu thương mại ở Dubai thay đổi, mở mới, chuyển chỗ khá nhanh. Dưới đây chỉ nêu những khu đã được biết đến lâu.
Khu Deira và các chợ souk truyền thống
Khu Deira bên bờ con lạch Dubai có các chợ truyền thống được biết đến rộng rãi như chợ gia vị, chợ vàng và các phố buôn bán xung quanh, nơi có gia vị, hạt, trà, đồ lưu niệm, đồ trang trí. Không khí chợ cổ hấp dẫn, nhưng nhiều sạp phục vụ khách du lịch với giá bán lẻ. Người buôn nên coi đây là nơi tìm hiểu mặt hàng và tìm nhà buôn, không phải nơi mua số lượng.
Bờ bên kia con lạch
Khu Bur Dubai đối diện có các phố bán vải và hàng dệt. Đi lại giữa hai bờ có thuyền chở khách truyền thống, là cách nhiều du khách trải nghiệm.
Các trung tâm bán sỉ hàng Trung Quốc
Dubai có các trung tâm thương mại lớn chuyên bày bán hàng từ Trung Quốc cho thương nhân trong vùng. Với người Việt, đây hầu như không phải nguồn đáng đi vì cùng loại hàng có thể lấy gần hơn.
Hàng nhái ở các khu bán cho du khách
Như ở nhiều thành phố du lịch, một số khu bán túi, đồng hồ, quần áo mang thương hiệu nổi tiếng với giá rất thấp. Đó là hàng nhái nhãn hiệu, mua về bán là rủi ro bị thu giữ và xử phạt.
Chà là, nước hoa và trầm: ba nhóm đặc trưng, ba kiểu vướng
Chà là và đồ ngọt. Là thực phẩm nhập khẩu, phải có hồ sơ an toàn thực phẩm theo quy định hiện hành, nhãn phụ tiếng Việt, kiểm tra khi nhập. Chà là tươi, chà là chưa đóng gói khác hẳn chà là đóng hộp của nhà sản xuất. Nếu làm, chọn sản phẩm đóng gói có nhà sản xuất rõ ràng, hạn dùng dài, và tính kỹ mùa bán như dịp lễ, Tết.
Nước hoa kiểu Ả Rập, tinh dầu thơm. Nước hoa là mỹ phẩm, phải công bố trước khi bán. Thêm vào đó, nước hoa có cồn là chất lỏng dễ cháy, bị giới hạn khi gửi đường hàng không và khi mang trong hành lý. Tinh dầu thơm không cồn vẫn có thể bị hạn chế tuỳ thành phần. Hỏi bên vận chuyển trước khi mua số lượng.
Trầm, hương đốt. Các khối hương đốt kiểu Trung Đông và gỗ thơm là hàng có thể cháy, cần hỏi kỹ điều kiện vận chuyển. Một số loại gỗ trầm có nguồn gốc từ cây thuộc diện kiểm soát buôn bán quốc tế; mua số lượng phải có giấy tờ nguồn gốc hợp pháp.
Mô tả khi bán. Không gắn công dụng sức khoẻ cho chà là, trầm hay tinh dầu. Mô tả theo xuất xứ, hương vị, mùi hương, cách dùng, đúng với giấy tờ.
Gửi hàng từ Dubai về Việt Nam
Đưa hàng về là khâu khiến nhiều chuyến Dubai mất lãi.
Đường hàng không cho hàng nhỏ, giá trị cao
Dubai có sân bay và mạng lưới bay lớn, gửi hàng hàng không về Việt Nam không khó về kết nối. Khó ở chỗ nhiều món đặc trưng lại thuộc nhóm hạn chế: nước hoa có cồn, tinh dầu, trầm, hương đốt. Hãng bay và bên chuyển phát có quy định riêng cho hàng nguy hiểm; hàng khai sai để đi bay có thể bị từ chối, giữ lại, hoặc gây sự cố an toàn.
Đường biển cho hàng cồng kềnh
Thảm, đèn lồng, đồ đồng nặng và cồng kềnh, đi đường biển dạng hàng lẻ ghép chung container thường hợp lý hơn về chi phí nhưng mất nhiều thời gian và có chi phí cố định ở hai đầu cảng. Với lô rất nhỏ, chi phí cố định này có thể vượt cả tiền cước.
Gửi theo người
Mang hàng trong hành lý chỉ hợp với số lượng nhỏ trong tiêu chuẩn và phải khai báo nếu là hàng kinh doanh. Không mang hộ hàng của người khác, không chia hàng cho nhiều người mang để né khai báo.
Ví dụ giả định
Một lô gồm năm tấm thảm và hai mươi chiếc đèn lồng. Đi hàng không, cước tính theo cân quy đổi thể tích rất cao vì đèn lồng chiếm nhiều chỗ. Đi biển, cước thấp hơn nhưng phí xử lý ở cảng chia cho lô nhỏ thành một khoản lớn trên mỗi món. Chỉ khi cộng đủ cả hai phương án mới biết đường nào hợp.
Phép tính: Dubai có đáng một chuyến đi không
Chi phí cố định của một chuyến đi Dubai từ Việt Nam gồm vé máy bay đường dài, thị thực, chỗ ở ở thành phố có mặt bằng giá cao, đi lại. Chia cho một lô hàng nhỏ, phần chi phí này rất lớn. Ví dụ giả định: chi phí chuyến là 40 triệu đồng, lô hàng 200 món đặc trưng, mỗi món gánh 200.000 đồng trước giá mua và cước. Với đèn lồng, thảm, đồ đồng giá bán cao thì có thể chịu được; với chà là, đồ ngọt giá trị thấp thì không.
Vì vậy Dubai thường chỉ hợp lý trong ba trường hợp: bạn đã đến Dubai vì việc khác và tận dụng để tìm nguồn; bạn bán ngách hàng Trung Đông giá trị cao như đồ trang trí, thảm, nước hoa đã có đường công bố; hoặc bạn tìm nhà buôn để đặt hàng từ xa về sau.
Với nhiều món đặc trưng như chà là, nước hoa kiểu Ả Rập, đồ trang trí Trung Đông, đã có nhà nhập khẩu và phân phối trong nước. Mua từ họ cho lô đầu, kiểm nhu cầu khách, rồi mới tính đến nguồn trực tiếp, là cách giảm rủi ro.
Còn với hàng điện tử, đồ gia dụng, quần áo: lý do duy nhất để mua ở Dubai là khi bạn đã ở đó và cần gấp. Về giá vốn, nguồn gần gần như luôn tốt hơn.
Nếu vẫn đi: chuẩn bị chuyến lấy hàng Dubai
Trường hợp bạn có lý do rõ ràng để đi, các bước gợi ý:
- Kiểm điều kiện thị thực cho công dân Việt Nam qua cơ quan lãnh sự hoặc cổng chính thức của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất; điều kiện có thể thay đổi.
- Hỏi trước thủ tục ở Việt Nam cho từng nhóm hàng định lấy: thực phẩm, mỹ phẩm, hàng dễ cháy.
- Hỏi bên vận chuyển về khả năng chở nước hoa, tinh dầu, trầm và chi phí đường biển cho hàng cồng kềnh như thảm, đèn.
- Lên lịch tránh những tháng nắng nóng gay gắt nếu có thể, vì đi bộ ở chợ ngoài trời vào mùa nóng rất mệt.
- Tìm hiểu các quy tắc ứng xử nơi công cộng ở nước sở tại, như trang phục kín đáo ở khu chợ truyền thống, và tôn trọng thời gian nghỉ của người bán.
- Ở chợ, ưu tiên tìm nhà buôn có thể bán sỉ và giao hàng tới bên vận chuyển, xin hoá đơn ghi rõ tên hàng, xuất xứ, số lượng.
- Gửi hàng về theo đường có chứng từ, khai đúng tên hàng và xuất xứ thật, không khai là hàng của Dubai nếu hàng sản xuất ở nơi khác.
Xuất xứ ghi trên chứng từ là nơi sản xuất, không phải nơi mua. Một chiếc đèn lồng làm ở Ấn Độ mua tại Dubai là hàng xuất xứ Ấn Độ. Khai đúng giúp tránh rắc rối khi thông quan.
Câu hỏi thường gặp
Hàng ở Dubai có rẻ không?
Tuỳ nhóm. Hàng trung chuyển như điện tử, quần áo, gia dụng sản xuất ở Trung Quốc, Ấn Độ thường không rẻ hơn mua tại nguồn sau khi tính đủ chi phí. Hàng đặc trưng vùng như chà là, đồ trang trí Trung Đông có thể có lựa chọn phong phú hơn, nhưng vẫn phải tính cước và thủ tục.
Mua vàng ở Dubai về bán có được không?
Vàng là nhóm hàng có quản lý đặc biệt ở Việt Nam, kinh doanh vàng cần điều kiện riêng, và việc mang vàng qua biên giới phải tuân theo quy định khai báo. Bài này không hướng dẫn đánh hàng vàng. Nếu chỉ mua trang sức cho cá nhân, kiểm quy định hành lý và khai báo hiện hành trước khi đi.
Nước hoa Ả Rập mua ở Dubai mang về bán được không?
Nước hoa là mỹ phẩm, muốn bán phải công bố theo quy định hiện hành, thường cần giấy tờ từ nhà sản xuất. Thêm nữa, nước hoa có cồn bị giới hạn khi gửi đường hàng không. Mua vài chai dùng riêng khác hẳn mua thùng để bán.
Có nên đặt hàng nhà buôn ở Dubai từ xa không?
Có thể, nếu nhà buôn có giấy tờ rõ ràng, chấp nhận đơn nhỏ, gửi ảnh hàng thật và hoá đơn ghi đúng xuất xứ. Bắt đầu với đơn rất nhỏ, thanh toán qua kênh ngân hàng có chứng từ, và kiểm xem cùng món hàng đó có mua được tại nước sản xuất với giá tốt hơn không.
Đi Dubai có cần biết tiếng Ả Rập không?
Không bắt buộc. Tiếng Anh được dùng rộng rãi trong buôn bán ở Dubai, nhiều người bán đến từ Nam Á. Tuy vậy, tìm hiểu một vài phép lịch sự cơ bản và tôn trọng tập quán địa phương giúp việc giao dịch thuận lợi hơn.
Chà là mua ở Dubai có phải kiểm dịch không?
Tuỳ dạng sản phẩm và quy định hiện hành. Chà là đã đóng gói, chế biến thường được quản lý như thực phẩm nhập khẩu; chà là tươi hoặc nông sản ít chế biến có thể phải kiểm dịch thực vật. Hỏi đại lý làm thủ tục hải quan với mô tả cụ thể trước khi mua số lượng.