Không có một "size châu Âu" duy nhất cho quần áo: Pháp, Ý, Đức mỗi nước một cách đánh số, size Ý thường lệch vài bậc so với size Pháp cho cùng số đo, Anh và Úc lại có hệ riêng gần nhau. Giày thì hệ số châu Âu dùng chung hơn, nhưng mỗi hãng một form. Nhầm hệ là nguồn đổi trả lớn nhất của shop lấy hàng châu Âu.
Bài này đưa ra bảng tham khảo gần đúng cho quần áo nữ và giày, giải thích vì sao các hệ lệch nhau, cách hướng dẫn khách đo, và câu hỏi nên gửi khách trước khi đặt. Quy đổi size Mỹ đã có bài riêng trong mục Mỹ; bảng ở đây tập trung vào các hệ châu Âu, Anh, Úc. Mọi bảng chỉ để tham khảo — bảng size của chính hãng luôn được ưu tiên.
Bảng tham khảo size quần áo nữ (gần đúng)
Bảng dưới là tương ứng thường gặp giữa các hệ cho quần áo nữ dạng áo, váy, đầm. Các hãng có thể lệch một bậc; luôn đối chiếu bảng của hãng.
| Pháp | Ý | Đức | Anh | Úc |
|---|---|---|---|---|
| 34 | 38 | 32 | 6 | 6 |
| 36 | 40 | 34 | 8 | 8 |
| 38 | 42 | 36 | 10 | 10 |
| 40 | 44 | 38 | 12 | 12 |
| 42 | 46 | 40 | 14 | 14 |
| 44 | 48 | 42 | 16 | 16 |
Đọc bảng sẽ thấy quy luật gần đúng: size Ý thường lớn hơn size Pháp bốn số, size Đức nhỏ hơn size Pháp hai số, còn Anh và Úc dùng cùng dãy số. Nhiều nhãn quần áo in sẵn nhiều hệ cùng lúc; khi đó, đọc đúng cột của nước bạn đang dùng làm chuẩn.
Quần áo nam theo một quy ước khác: áo vest, áo khoác hay dùng số theo vòng ngực, quần theo vòng eo và chiều dài, áo sơ mi theo vòng cổ. Đừng dùng bảng nữ cho hàng nam.
Vì sao cùng là châu Âu mà size lệch nhau
Hệ size quần áo ra đời theo từng nước, từ thói quen may đo, ngành công nghiệp may và cách đánh số riêng. Pháp, Ý, Đức mỗi nước một quy ước, và khi thị trường chung hình thành, các hệ đó vẫn được giữ vì người tiêu dùng mỗi nước đã quen. Có một tiêu chuẩn châu Âu về cách ghi kích thước dựa trên số đo cơ thể, nhưng nó không thay được thói quen ghi số kiểu cũ trên nhãn.
Thêm một lớp nữa: mỗi hãng tự đặt "mẫu người" cho sản phẩm của mình. Hãng nhắm khách trẻ có form ôm hơn, hãng cổ điển có form rộng hơn. Cùng số 38 Pháp, hai hãng có thể chênh nhau một bậc. Hàng thời trang cao cấp Ý thường được nhận xét là form nhỏ hơn hàng phổ thông.
Vóc dáng người Việt cũng khác "mẫu người" của các hãng châu Âu: vai hẹp hơn, chiều dài thân và tay ngắn hơn, tỷ lệ eo hông khác. Một chiếc áo đúng size theo vòng ngực có thể dài tay, rộng vai. Đây là điều không bảng nào giải quyết được, chỉ có đo và hỏi kỹ. Với áo khoác, áo sơ mi, nên hỏi thêm số đo vai và chiều dài tay; với quần, hỏi chiều dài từ đáy tới gấu để biết có phải sửa hay không, và báo trước chi phí sửa nếu có.
Bảng tham khảo size giày (gần đúng)
Giày dùng hệ số châu Âu khá thống nhất giữa các nước EU; Anh dùng hệ riêng. Tương ứng gần đúng cho giày nữ và nam:
| Châu Âu | Anh (nữ) | Anh (nam) | Chiều dài bàn chân tham khảo |
|---|---|---|---|
| 36 | 3,5 | — | khoảng 22,5–23 cm |
| 37 | 4 | — | khoảng 23–23,5 cm |
| 38 | 5 | — | khoảng 24 cm |
| 39 | 6 | 5,5 | khoảng 24,5–25 cm |
| 40 | 6,5 | 6,5 | khoảng 25–25,5 cm |
| 41 | 7,5 | 7 | khoảng 26 cm |
| 42 | — | 8 | khoảng 26,5–27 cm |
| 43 | — | 9 | khoảng 27,5 cm |
Bảng giày lệch giữa các hãng còn nhiều hơn bảng quần áo, vì mỗi hãng dùng khuôn giày riêng. Cột chiều dài bàn chân chỉ là tham khảo thô; nhiều hãng công bố bảng chiều dài bàn chân riêng, đó là thông tin đáng tin nhất. Úc dùng size giày theo hệ Anh hoặc hệ Mỹ tuỳ hãng — đọc kỹ nhãn.
Ngoài chiều dài còn có độ rộng. Giày châu Âu, nhất là giày da Ý, hay có form thon; bàn chân rộng, mu cao của nhiều người Việt có thể cần lên nửa hoặc một size, hoặc chọn mẫu form rộng.
Hướng dẫn khách đo để đặt hàng châu Âu
Gửi khách hướng dẫn đo cơ thể và bàn chân, nhận lại số đo bằng centimet, rồi mới đối chiếu bảng của hãng:
- Vòng ngực: đo quanh chỗ đầy nhất, thước ngang, không siết.
- Vòng eo: đo quanh chỗ nhỏ nhất của eo tự nhiên.
- Vòng hông: đo quanh chỗ đầy nhất của hông.
- Chiều dài tay: từ đỉnh vai qua khuỷu tới cổ tay, tay hơi co.
- Chiều dài bàn chân: đứng trên tờ giấy, đánh dấu gót và đầu ngón dài nhất, đo khoảng cách; đo cả hai chân, lấy số lớn hơn; đo vào buổi chiều khi bàn chân nở nhất.
- Độ rộng bàn chân: đo chỗ rộng nhất ở khớp ngón cái và ngón út.
- Gửi kèm size khách đang mặc vừa của một hãng châu Âu khác (nếu có) — đây là thông tin đối chiếu rất tốt.
Nhắc khách đo trên quần áo mỏng hoặc trực tiếp, thước dây mềm, nhờ người khác đo giúp vòng ngực, chiều dài tay. Số đo tự ước lượng thường sai nhiều nhất ở vòng hông và chiều dài bàn chân.
Câu hỏi nên gửi khách trước khi chốt đơn
Một tin nhắn ngắn trước khi nhận cọc tiết kiệm rất nhiều đổi trả:
- Chị/anh thích mặc ôm hay rộng? Mặc bên trong có lớp nào không (với áo khoác)?
- Số đo của chị/anh rơi giữa hai size theo bảng hãng; chọn size nhỏ hay size lớn?
- Đã từng mặc hãng này chưa, size bao nhiêu, vừa không?
- Với giày: bàn chân có rộng hay mu cao không? Có hay đi tất dày không?
- Với quần: ưu tiên vừa eo hay vừa hông? Chiều dài có cần sửa không?
- Chị/anh hiểu hàng châu Âu không đổi được với cửa hàng khi đã về; shop hỗ trợ đổi giữa các khách nếu có.
Lưu câu trả lời của khách cùng đơn. Khi hàng về không vừa, ghi chú này giúp hai bên biết lỗi do số đo, do lựa chọn của khách, hay do hàng — và giữ cuộc trao đổi bình tĩnh.
Lập bảng size riêng cho shop
Sau vài chục đơn, shop nên lập bảng size của riêng mình cho những hãng hay lấy: với mỗi hãng, ghi số đo thực tế của sản phẩm (đo phẳng áo: ngang ngực, dài áo, dài tay; giày: chiều dài lót trong nếu đo được) theo từng size, kèm phản hồi của khách đã mặc. Bảng này chính xác hơn mọi bảng chung trên mạng vì nó phản ánh đúng form của hãng và vóc dáng khách của bạn.
Người mua hộ ở châu Âu có thể giúp bằng cách đo phẳng một sản phẩm mẫu tại cửa hàng (nếu được phép) hoặc khi nhận hàng. Ví dụ giả định: áo len một hãng Pháp size 38 đo ngang ngực khoảng 48 cm, size 40 khoảng 50 cm; khách có vòng ngực 90 cm thích mặc rộng thì size 40 hợp hơn. Những con số này nên được ghi lại, cập nhật theo mùa vì hãng có thể đổi form.
Cuối cùng, ghi rõ trên trang bán hàng rằng size là theo hệ nào, của hãng nào, kèm số đo thực tế. Khách thấy shop làm kỹ sẽ tin hơn, và tỷ lệ đổi trả giảm theo thời gian.
Một điểm nhỏ mà hiệu quả: chụp ảnh sản phẩm trải phẳng cạnh thước dây, thấy rõ số đo ngang ngực, dài áo. Khách tự so với một chiếc áo vừa của mình ở nhà, đo phẳng theo cùng cách, và tự chọn size. Cách này đặc biệt hữu ích với khách không quen tự đo cơ thể, vì đo một chiếc áo dễ hơn đo chính mình.
Với hàng giày, nếu người mua hộ có thể đo chiều dài lót trong của giày mẫu bằng thước mềm, ghi lại cho từng hãng, từng dòng. Sau một thời gian, shop có bộ số liệu riêng đáng tin hơn mọi bảng chung, và có thể trả lời khách trong vài phút thay vì phải hỏi đi hỏi lại.
Size trẻ em châu Âu: theo chiều cao
Quần áo trẻ em ở nhiều nước châu Âu ghi size theo chiều cao của trẻ bằng centimet, ví dụ 92, 98, 104, 110, thay vì theo tuổi. Đây là cách ghi dễ dùng hơn cho người bán Việt: chỉ cần hỏi chiều cao hiện tại của bé (đo đứng thẳng, không mang giày), cộng một khoảng cho bé lớn lên trong thời gian chờ hàng và thời gian mặc. Một số hãng ghi cả tuổi tham khảo bên cạnh; tuổi chỉ là gợi ý vì trẻ cùng tuổi cao thấp khác nhau nhiều.
Anh và Úc thường ghi size trẻ em theo tuổi hoặc theo dải tuổi. Khi chuyển đổi, hỏi chiều cao và cân nặng của bé, đối chiếu bảng của hãng. Với hàng mua trước mùa, tính thêm: bé sẽ lớn bao nhiêu trong mấy tháng tới, mùa mặc ở Việt Nam là lúc nào. Ví dụ giả định: bé cao chín mươi lăm centimet, hàng về sau hai tháng, mặc trong mùa lạnh sắp tới — size 104 hợp hơn 98.
Giày trẻ em châu Âu dùng hệ số châu Âu, dải số nhỏ; bàn chân trẻ lớn nhanh nên đo lại ngay trước khi đặt, và nhắc phụ huynh không mua giày quá rộng vì trẻ dễ vấp. Khoảng dư hợp lý ở mũi giày nên hỏi theo hướng dẫn của hãng hoặc người bán giày trẻ em có kinh nghiệm.
Những lỗi size hay gặp khi lấy hàng châu Âu
Đọc nhầm cột trên nhãn nhiều hệ. Nhãn in cùng lúc số Pháp, Ý, Anh, Mỹ; người mua hộ đọc một cột, shop báo khách theo cột khác. Thống nhất từ đầu: shop dùng hệ nào làm chuẩn, người mua hộ chụp ảnh nhãn chứ không chỉ báo số.
Dùng bảng chung thay cho bảng hãng. Bảng chung trên mạng chỉ là trung bình; hãng có form ôm hay rộng sẽ lệch. Ưu tiên bảng của hãng, rồi đến bảng shop tự lập.
Quên chất liệu co giãn hay không. Áo len, vải dệt kim co giãn khác vải dệt thoi không co giãn. Cùng số đo, đồ không co giãn cần dư hơn.
Quên co rút sau giặt. Đồ cotton, len có thể co sau lần giặt đầu. Đọc hướng dẫn giặt, nhắc khách, cân nhắc chọn dư một chút với chất liệu dễ co.
Báo size theo trí nhớ của khách. Khách nhớ size quần áo mình mặc ở Việt Nam theo hệ chữ S, M, L, mà mỗi hãng một khoảng đo khác. Luôn quay về số đo centimet.
Câu hỏi thường gặp
Size 38 Pháp tương đương size bao nhiêu của Ý?
Theo tương ứng thường gặp, size 38 Pháp gần với size 42 Ý cho quần áo nữ, tức size Ý lớn hơn khoảng bốn số. Đây là quy luật gần đúng; hãng có thể lệch một bậc. Luôn đối chiếu bảng size của chính hãng đó.
Size Anh và size Úc có giống nhau không?
Với quần áo nữ, Anh và Úc thường dùng cùng dãy số, ví dụ 8, 10, 12. Với giày, Úc có hãng dùng hệ Anh, có hãng dùng hệ Mỹ. Đọc kỹ nhãn và bảng của hãng trước khi quy đổi.
Giày châu Âu số 38 tương đương bao nhiêu centimet bàn chân?
Tham khảo thô khoảng 24 cm, nhưng mỗi hãng dùng khuôn giày riêng nên có thể chênh. Nhiều hãng công bố bảng chiều dài bàn chân theo từng size; đó là căn cứ đáng tin nhất khi khách đo bàn chân.
Vì sao đúng size mà áo châu Âu vẫn dài tay, rộng vai?
Hãng thiết kế theo mẫu người của thị trường chính, vóc dáng người Việt thường vai hẹp hơn, tay và thân ngắn hơn. Bảng size theo vòng ngực không phản ánh hết. Hỏi thêm khách số đo vai, dài tay, hoặc đo phẳng sản phẩm để đối chiếu.
Nên chọn size nhỏ hay lớn khi số đo rơi giữa hai size?
Tuỳ kiểu đồ và thói quen mặc của khách. Áo khoác mặc ngoài nhiều lớp thường chọn size lớn; đồ ôm, đồ co giãn có thể chọn size nhỏ. Hỏi khách thích ôm hay rộng, ghi lại lựa chọn trong đơn để tránh tranh cãi sau.